MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Anatomie en ziekten

Het menselijk lichaam is een opmerkelijk ingenieus ontwerp. De meeste organen hebben een aanzienlijke reservecapaciteit: ook als ze beschadigd zijn, kunnen ze nog naar behoren functioneren. Zo moet meer dan tweederde van de lever vernietigd zijn voordat zich ernstige gevolgen voordoen en kan iemand overleven na verwijdering van een complete long zolang de andere long normaal functioneert. Daarentegen zijn er organen die al na lichte beschadiging niet meer goed functioneren en symptomen veroorzaken. Als bijvoorbeeld door een cerebrovasculair accident (‘beroerte') een kleine hoeveelheid essentieel hersenweefsel wordt vernietigd, kan het gebeuren dat de persoon in kwestie niet meer kan spreken, een arm of been niet meer kan bewegen of zijn evenwicht niet meer kan bewaren. Een hartinfarct, waarbij hartweefsel wordt vernietigd, kan het pompmechanisme van het hart enigszins verstoren, maar kan ook overlijden tot gevolg hebben.

Ziekten zijn van invloed op de anatomie en veranderingen in de anatomie kunnen tot ziekten leiden. Als de bloedtoevoer naar een weefsel wordt geblokkeerd of afgesneden, sterft het weefsel af (infarcering), zoals bij een hartinfarct (myocardinfarct) of herseninfarct (cerebrovasculair accident, ‘beroerte'). Een afwijking aan een hartklep kan ervoor zorgen dat het hart niet goed functioneert. Beschadiging van de huid kan de beschermende functie van dit orgaan aantasten, waardoor er een infectie kan ontstaan. Abnormale uitgroeiingen, zoals tumoren, kunnen normaal weefsel rechtstreeks vernietigen of druk veroorzaken, waardoor het weefsel uiteindelijk wordt vernietigd.

Gezien de relatie tussen ziekte en anatomie zijn de methoden om het lichaam van binnen te bekijken uitgegroeid tot een van de pijlers waarop de diagnose en behandeling van een ziekte rusten. De eerste doorbraak was de uitvinding van röntgenstralen, waardoor artsen zonder te opereren het lichaam van binnen konden bekijken en organen konden onderzoeken. Een andere belangrijke ontwikkeling was de computertomografie (CT), waarbij röntgenstralen met computers zijn verbonden. Een CT-scan geeft gedetailleerde, tweedimensionale beelden van de binnenkant van het lichaam.

Andere methoden waarmee interne structuren zichtbaar kunnen worden gemaakt, zijn echografie, waarbij wordt gebruikgemaakt van geluidsgolven, magnetische kernspinresonantie (magnetic resonance imaging, MRI), waarbij wordt gebruikgemaakt van de beweging van atomen in een magnetisch veld, en nucleair geneeskundig onderzoek (scintigrafie), waarbij radioactieve stoffen in het lichaam worden gespoten (zie Algemeen toegepaste medische onderzoeksmethoden). Al deze manieren om het lichaam van binnen te bekijken laten het lichaam intact (ze zijn ‘niet-invasief'), in tegenstelling tot chirurgische ingrepen, die een verandering aan het lichaam toebrengen en daarmee altijd in meer of mindere mate invasief zijn.

Anatomie in dit boek

Aangezien anatomie van groot belang is voor de geneeskunde, begint bijna elke sectie in dit boek met een beschrijving van de anatomie van een orgaanstelsel. De illustraties in het boek hebben betrekking op het betreffende deel van de anatomie. Bovendien zijn er kleurenillustraties opgenomen ter verduidelijking van diverse belangrijke aspecten van het menselijk lichaam.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Begrenzing van binnenkant en buitenkant

Illustraties
Tabellen
Disclaimer