MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Optimaal gebruik van het consult

Door de juiste voorbereiding kan het consult optimaal worden benut. Bij het eerste bezoek kan de arts op de hoogte worden gebracht van persoonlijke, religieuze of culturele factoren die beslissingen ten aanzien van iemands gezondheidstoestand beïnvloeden. Als de nieuwe patiënt reeds een wilsbeschikking heeft, bijvoorbeeld een levenstestament of een volmacht, (zie Juridische positie van de patiënt: Wilsonbekwaamheid) dient een kopie bij de arts te worden gedeponeerd. Wie nog geen wilsbeschikking heeft, kan met de arts de wenselijkheid van een wilsbeschikking bespreken en de procedure die dan moet worden gevolgd. Ook is het goed om vragen te stellen over de praktijk, bijvoorbeeld of er andere behandelaars werken (andere artsen, praktijkverpleegkundigen en -ondersteuners, artsen in opleiding) die de praktijk tijdelijk kunnen waarnemen en over de afhandeling van urgente gezondheidsproblemen 's nachts of tijdens het weekeinde.

Wanneer men 10 tot 15 minuten voor de afgesproken tijd arriveert, is er voldoende tijd om eventuele administratieve handelingen te verrichten. Het pasje van de ziektekostenverzekering of het ziekenfonds moet worden meegebracht. Patiënten worden geacht tijdig te verschijnen, terwijl artsen de verantwoordelijkheid hebben om patiënten niet te lang te laten wachten, tenzij het afsprakenschema door spoedgevallen wordt ontregeld.

Alle geneesmiddelen die de patiënt gebruikt, vooral de medicatie die door de specialist is voorgeschreven of veranderd, moeten worden meegenomen, met inbegrip van alternatieve middelen, vitaminen en andere zelfzorgmiddelen. Ook formulieren die door de arts moeten worden ingevuld, dienen te worden meegenomen. Het is handig om tevoren thuis de belangrijkste vragen even op te schrijven, zodat tijdens het spreekuur niets van het ‘lijstje' wordt vergeten. Daarbij moet men er rekening mee houden dat de huisarts in principe 10 minuten tijd reserveert en in die tijd maar één medisch probleem kan bespreken. Voor meer vragen dient van te voren meer tijd te worden gereserveerd.

De patiënt dient zorgvuldig te luisteren naar wat de arts zegt en zo eerlijk en volledig mogelijk antwoord geven. Alleen zo kan de arts een goede inschatting van het probleem maken. Een bekend probleem waarover expliciet moet worden gepraat, betreft het gebruik van geneesmiddelen op recept. Als iemand bijvoorbeeld geneesmiddelen niet op de voorgeschreven wijze gebruikt, moet hij dat aan de arts melden en met een verklaring komen (bijvoorbeeld: ‘ik krijg altijd maagpijn van dat middel' of ‘dat middel is mij te duur'). Openheid is in dezen belangrijk, omdat alleen zo de arts een juist beleid kan opzetten. Ook op andere voor sommigen misschien moeilijk bespreekbare terreinen (verslaving, seksualiteit) is het van belang dat de patiënt in volle openheid ingaat op de vragen van de huisarts.

Als de arts een diagnostisch onderzoek (röntgenfoto, bloedonderzoek) laat doen, moeten arts en patiënt gezamenlijk afspreken hoe over de uitslag wordt gecommuniceerd. Er zijn bijvoorbeeld artsen die de patiënt onmiddellijk telefonisch op de hoogte stellen van een afwijkende uitslag, maar die een normale uitslag per post toesturen of bij het volgende consult bespreken.

Bij de bespreking van de behandeling van een medisch probleem dient de patiënt te worden ingelicht over de verschillende behandelopties, maar ook over de effectiviteit en mogelijke bijwerkingen. Verder dient te worden gevraagd naar de specifieke behandeldoelen en hoe de reactie op de behandeling wordt gevolgd of gecontroleerd.

De patiënt moet altijd uitleg vragen als iets niet duidelijk is en informeren naar eventueel beschikbare schriftelijke patiënteninformatie over het betreffende onderwerp. Na afloop van het consult kan de patiënt de arts vragen om alle instructies nog eens samen te vatten en eventueel trefwoorden op papier te zetten. Dat werkt verhelderend voor de communicatie en biedt de arts de kans om eventuele misverstanden uit de weg te ruimen. Als de arts twijfelt of de patiënt de geschreven instructies kan opvolgen, kan hij de instructie door derden (de partner, kinderen of familie) laten herhalen en vragen of deze persoon ook bij volgende consulten aanwezig wil zijn. Hetzelfde geldt voor een bezoek aan de apotheek.

De patiënt dient de vooraf opgestelde lijst met symptomen en vragen door te nemen en de arts te vragen naar de punten die nog niet ter sprake zijn gekomen. Als er nog veel onbeantwoorde vragen zijn, zal de arts wellicht een nieuwe afspraak maken of de patiënt voor verdere informatie en instructie doorverwijzen naar een andere behandelaar, bijvoorbeeld een verpleegkundige, apotheker of diëtist.

Na het consult dient de patiënt eventuele vervolgafspraken te maken. Geneesmiddelen op recept moeten worden gehaald bij de apotheek en de meegeleverde bijsluiters van geneesmiddelen moeten worden gelezen. Het is te overwegen een dagboek bij te houden waarin belangrijke zorgaspecten worden genoteerd. Iemand die aan chronische hoofdpijn lijdt, kan hierin bijvoorbeeld noteren wanneer en in welke situatie de hoofdpijn ontstaat, hoe lang de pijn aanhoudt en hoe de reactie op een geneesmiddel was.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Medische gegevens bijhouden

Volgende: Wanneer moet een arts worden geraadpleegd?

Illustraties
Tabellen
Disclaimer