MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Knelpunten bij preventie

Diverse knelpunten kunnen preventieve zorg belemmeren. Deze kunnen in verschillende categorieën worden ingedeeld, die betrekking hebben op behandelaars en op patiënten. Een arts kan bijvoorbeeld besluiten om geen mammografie te laten uitvoeren of de patiënt komt niet opdagen voor dit onderzoek uit angst of omdat ze het is vergeten. Een preventieprogramma heeft alleen effect als het deze knelpunten kan oplossen en het in de dagelijkse praktijk haalbaar is.

Een knelpunt met betrekking tot behandelaars is de opleiding van artsen en andere werkers in de gezondheidszorg, waarin de acute zorg meer aandacht krijgt dan de preventieve zorg. Andere obstakels betreffen de onzekerheid die voortkomt uit tegenstrijdige aanbevelingen, (vermeend) tijdgebrek, soms onverschilligheid of vergeetachtigheid wanneer nog allerlei andere problemen een rol spelen, weinig bevrediging uit preventieve zorg (door ontbreken van onmiddellijke feedback of resultaten om de effectiviteit van preventie te meten) en de beperkte vergoedingen van de zorgverzekeraars voor preventie.

Knelpunten met betrekking tot patiënten omvatten gebrek aan kennis over welke preventieve maatregelen nodig zijn en onwetendheid over de mogelijke voordelen. Mensen betwijfelen soms of een ziekte die geen symptomen veroorzaakt, wel kan worden opgespoord en of er iets aan kan of moet worden gedaan. De media doen er vaak nog een schepje bovenop door tegenstrijdige informatie te verschaffen over welke preventieve maatregelen noodzakelijk zijn en welke invloed de levensstijl eigenlijk op de gezondheid heeft. (Bijvoorbeeld: is rode wijn gezond of juist niet? Kan het kwaad om af en toe vet vlees te eten?) Bovendien kunnen patiënten andere prioriteiten hebben, zoals een behandeling voor een bestaand medisch probleem, of misschien zien ze op tegen het eventuele ongemak dat een onderzoek zou kunnen veroorzaken. Financiële factoren kunnen ook een obstakel vormen. Sommige patiënten kunnen zich geen preventief controleonderzoek of een preventieve behandeling veroorloven. Bovendien kan een diagnose tot gevolg hebben dat iemand het recht verspeelt op vergoeding uit een ziektekosten-, levens- of invaliditeitsverzekering (bijvoorbeeld omdat een polis dekking tegen reeds bestaande ziekten uitsluit).

De belangrijkste verandering met betrekking tot preventie moet door de patiënten zelf worden gerealiseerd. Aangezien de belangrijkste doodsoorzaken verband houden met de levensstijl, zullen mensen hun gedrag moeten veranderen (bijvoorbeeld door te stoppen met roken, meer lichaamsbeweging te nemen en veiligheidsgordels te dragen) om een groter aantal jaren in gezondheid te kunnen leven. Vooral voor volwassenen is het moeilijk om de levensstijl te veranderen. Gewoonten op het gebied van eten, roken en lichaamsbeweging raken al vroeg verankerd in de persoonlijkheid.

De kans dat mensen preventieve maatregelen gebruiken, wordt verhoogd wanneer men weet welke maatregelen voor hen van belang zijn zodat men de arts en andere werkers in de gezondheidszorg om deze maatregelen kan vragen. Daarom verspreiden overheidsorganisaties gericht op preventie vaak handige gezondheidsgidsen om mensen op basis van de relevante risicofactoren beter te informeren over de preventie die ze nodig hebben.

Knelpunten met betrekking tot de gezondheidszorg kunnen zeer divers zijn. Binnen een artsenpraktijk of andere gezondheidspraktijk kan sprake zijn van een slecht georganiseerd medisch archief, een ongecoördineerde aanpak van de preventie en een ontoereikend systeem om te bepalen welke patiënt welke preventieve zorg nodig heeft. Bovendien verhuizen mensen vaak, waardoor het moeilijk is om bij te houden welke preventieve zorg ze hebben gekregen en welke ze op dit moment nodig hebben. Ook zijn sommige mensen onvoldoende verzekerd tegen het risico van ziekte. Niet iedere ziektekostenverzekering dekt (geheel of gedeeltelijk) de kosten van preventieve geneeskunde. Iedere Nederlander is echter via de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) verzekerd tegen de belangrijkste geneeskundige kosten, zoals ziekenhuisopname. De meeste preventieprogramma's vallen ook hieronder.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Het belang van preventie

Illustraties
Tabellen
Disclaimer