MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ
In dit onderwerp
Aanvaarding
Naar boven

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Aanvaarding

Voorbereiding op de dood betekent vaak afronding van een levenswerk, bepaalde zaken met familieleden en vrienden uitpraten en het onvermijdelijke accepteren. Veel terminale patiënten en hun familieleden hechten waarde aan spirituele en godsdienstige zaken. In de meeste Nederlandse hospice-instellingen, verpleeghuizen en ziekenhuizen maken geestelijken deel uit van het zorgteam. Als patiënten en hun familieleden geen zielsverzorger kennen, kunnen professionele zorgverleners hen helpen bij het zoeken naar passende geestelijke bijstand.

Rouw is een normaal proces dat meestal al vóór het verwachte overlijden begint. Volgens Elisabeth Kuebler-Ross, die baanbrekend werk op het gebied van overlijden en het stervensproces heeft verricht, ervaart de stervende patiënt vijf emotionele fasen, vaak in deze volgorde: ontkenning, woede, onderhandelen, depressie en aanvaarding. Iemand in de ontkenningsfase doet of praat soms alsof hij niet stervende is, of weigert te geloven dat hij stervende is. Ontkenning wordt veroorzaakt door angst om de greep op de gang van zaken te verliezen en om niet meer bij naasten te zijn, en angst voor een onzekere toekomst en voor lijden. Gesprekken met een arts of een andere zorgverlener kunnen de stervende patiënt het inzicht geven dat hij wel de greep kan behouden en dat zijn pijn en andere symptomen beheersbaar zijn. Woede kan worden geuit vanuit een gevoel van onrechtvaardigheid: ‘waarom moet mij dit overkomen?'. Onderhandelen kan een teken zijn van een rationele benadering van de dood om meer tijd te vragen. Wanneer de persoon beseft dat onderhandelen en andere strategieën niet werken, kan er een depressie ontstaan. Aanvaarding, ook wel omschreven als het onvermijdelijke onder ogen zien, kan volgen na gesprekken met familie, vrienden en zorgverleners.

Zich voorbereiden op de dood is een zware opgave die met veel positieve en negatieve emotionele momenten gepaard gaat. De meeste mensen ervaren het echter als een periode waarin men nieuwe inzichten krijgt en groei doormaakt. Door conflicten uit het verleden op te lossen en relaties te herstellen, kunnen de stervende patiënt en de familie een diepgaand gevoel van vrede ervaren.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Financiële aspecten

Illustraties
Tabellen
Disclaimer