MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Vlak voor het overlijden

Het vooruitzicht op overlijden roept vragen op over de aard en de betekenis van het leven en de redenen voor lijden en sterven. Er bestaan geen eenvoudige antwoorden op deze fundamentele vragen. Ernstig zieke patiënten en hun familieleden die op zoek gaan naar antwoorden, kunnen daarbij gebruikmaken van hun eigen bronnen, geloof, adviseurs, vrienden en informatienetwerken raadplegen. Ze kunnen gesprekken voeren, deelnemen aan godsdienstige rituelen of familierituelen of aan andere betekenisvolle activiteiten. Naarmate de dood dichterbij komt, wordt de liefde van anderen vaak het belangrijkste middel tegen wanhoop. Uitgebreide medische diagnosen en behandelingen mogen de grote vraagstukken en het belang van menselijke relaties niet verdringen.

Vaak zijn er kenmerkende voortekenen van de dood waar te nemen. Het bewustzijn kan afnemen, de ledematen kunnen afkoelen en misschien blauw of vlekkerig worden. De ademhaling kan onregelmatig worden.

Door afscheidingen in de keel of door ontspanning van keelspieren kan de ademhaling duidelijk hoorbaar worden. Deze rochel noemt men wel de ‘stervensreutel' of ‘doodsreutel'. Door de patiënt in een andere houding te leggen of door toediening van geneesmiddelen die de afscheiding verminderen, kan dit geluid worden beperkt. Dergelijke maatregelen zijn bedoeld voor de familieleden of zorgverleners, aangezien de patiënt zich niet van de luidruchtige ademhaling bewust is. Deze vorm van ademhalen kan urenlang aanhouden.

Op het moment van overlijden kunnen er enkele spiersamentrekkingen optreden en kan de borstkas omhooggaan alsof de patiënt ademhaalt. Nadat de ademhaling is gestopt, kan het hart nog enkele minuten blijven kloppen en er kan zich een korte stuiptrekking voordoen. Tenzij de stervende persoon lijdt aan een besmettelijke ziekte die voor anderen gevaar kan opleveren, moet de familieleden worden gerustgesteld dat ze het lichaam van een stervende patiënt gerust mogen aanraken, strelen en vasthouden, zelfs nog enige tijd nadat de patiënt is overleden. In het algemeen is het zinvol dat de naasten het lichaam na overlijden zien. De irrationele angst dat de persoon in kwestie in werkelijkheid niet is overleden, verdwijnt hierdoor bij velen.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Symptomen tijdens een dodelijke ziekte

Illustraties
Tabellen
Disclaimer