MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ
In dit onderwerp
Na het overlijden
Naar boven

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Na het overlijden

De overledene moet door een daartoe bevoegde persoon, gewoonlijk een arts, officieel worden doodverklaard ofwel ‘geschouwd'. De omstandigheden van het overlijden dienen daarbij te worden vastgelegd. De wijze waarop dit moet gebeuren, is wettelijk geregeld. Als de patiënt thuis wenst te overlijden, moet de familie van tevoren weten wat er precies gaat gebeuren en wat men geacht wordt te doen. Als de patiënt in een hospice verpleegd wordt, geeft de verpleegkundige meestal uitleg over de procedure. Als de politie of andere instanties moeten worden ingeschakeld, dient aan deze organisaties vooraf te worden medegedeeld dat de persoon thuis wenst te sterven en dat het moment van overlijden nabij is. Verpleeghuizen, hospices en thuiszorginstellingen beschikken vaak over een vast draaiboek voor het inlichten van officiële instanties, wat de familie een moeilijke taak uit handen neemt. Als er geen verpleeghuis, hospice of thuiszorginstelling bij betrokken is, dient de familie contact op te nemen met de huisarts of met de uitvaartonderneming om te informeren wat men kan verwachten. Een overlijdensverklaring is nodig bij onder meer de formaliteiten rond begrafenis of crematie, het indienen van verzekeringsclaims, het verkrijgen van toegang tot banktegoeden, het overschrijven van onroerende zaken die op naam van de overledene stonden en het regelen van de nalatenschap. Er moeten voldoende afschriften worden aangevraagd.

De familie kan soms terughoudend zijn bij het aanvragen van of toestemming verlenen voor een sectie. Hoewel de overledene er niet bij gebaat is, kan een sectie zinvol zijn voor de familie of voor personen die aan dezelfde ziekte lijden, aangezien het onderzoek informatie verschaft over het ziekteproces. Na afloop van de sectie kan het lichaam door de uitvaartonderneming of door de familie worden gereedgemaakt voor de begrafenis of crematie. Incisies die tijdens de sectie zijn gemaakt, worden gewoonlijk bedekt door kleding of op andere manier onzichtbaar gemaakt.

Het kan zeer ontlastend voor de familie zijn als de begrafenis al geregeld of zelfs betaald is, en als reeds bekend is wat er overeenkomstig de wensen van de overledene met het stoffelijk overschot moet gebeuren. De opties kunnen uiteenlopen van begrafenis en crematie tot afstaan van het lichaam aan de wetenschap. Veel families organiseren een herdenking, in welke vorm dan ook, om de nagedachtenis van de overledene te eren. Sommigen kiezen voor een bescheiden plechtigheid kort na het overlijden, anderen houden liever weken of zelfs maanden later een grote herdenkingsdienst.

In hoeverre men erin slaagt om na het verlies van een dierbare de draad van het leven weer op te pakken, hangt af van de aard van de relatie met de overledene, de leeftijd van de overledene, het doorgemaakte stervensproces en de beschikbare emotionele en financiële steun. Bovendien moet de familie er zeker van zijn dat men juist heeft gehandeld. Wanneer bepaalde vragen onopgelost blijven, kan het zinvol zijn om deze enkele weken na het overlijden met de arts te bespreken. De gevoelens van eenzaamheid, stuurloosheid en onwerkelijkheid die men in de periode rond het overlijden van een naaste heeft ervaren, nemen na verloop van tijd af, maar het gevoel van verlies blijft. Het is niet zozeer een kwestie van ‘over een sterfgeval heen komen', maar meer van het verlies een plaats in het leven geven en verdergaan.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Juridische en ethische aspecten

Volgende: Stervensproces (verloop van de terminale fase)

Illustraties
Tabellen
Disclaimer