MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Historische achtergrond

Ooit waren de meeste geneesmiddelen vrij verkrijgbaar. Voordat instanties als het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) bestonden, kon zo ongeveer alles in een flesje worden gestopt en als wondermiddel worden verkocht. Sommige zelfzorgmiddelen bevatten middelen als alcohol, cocaïne, marihuana en opium zonder dat de gebruikers hiervan op de hoogte werden gesteld. De Wet op de Geneesmiddelenvoorziening gaf het CBG de bevoegdheid om regels op te stellen voor de toelating van geneesmiddelen op de markt. De beslissing of een geneesmiddel alleen op recept of ook in de vrije verkoop kon, werd tot begin jaren negentig genomen door de Geneesmiddelencommissie. Tegenwoordig bepaalt het CBG ook het verkoopkanaal.

In de Wet op de Geneesmiddelenvoorziening wordt getracht het verschil tussen zelfzorgmiddelen en op recept verkrijgbare middelen duidelijk te maken en de veiligheidsaspecten van geneesmiddelen aan de orde te stellen. Op recept verkrijgbare geneesmiddelen werden gedefinieerd als middelen die tot afhankelijkheid kunnen leiden, toxisch kunnen zijn of waarvan het gebruik onveilig is, tenzij ze onder medisch toezicht worden gebruikt. Ook de toedieningsvorm kan een reden zijn om een geneesmiddel alleen onder toezicht te laten gebruiken. Dit geldt bijvoorbeeld voor injecties en blaasspoelingen. Alle andere geneesmiddelen kunnen vrij worden verkocht.

Zelfzorgmiddelen moeten zowel werkzaam als veilig zijn (zie Overzicht geneesmiddelen: Effectiviteit en veiligheid). Het bepalen van werkzaamheid en veiligheid kan echter lastig zijn. Wat bij de één werkt, hoeft bij een ander niet te werken. Bovendien kan ieder geneesmiddel bijwerkingen veroorzaken (soms ook ‘ongewenste voorvallen' of ‘ongunstige reacties' genoemd) (zie Bijwerkingen van geneesmiddelen). Er bestaat in Nederland een systeem voor de melding van bijwerkingen van geneesmiddelen (LAREB: Landelijke Registratie en Evaluatie van Bijwerkingen). Ook bijwerkingen van zelfzorgmiddelen kunnen hier worden gemeld. Sinds 2003 kunnen ook patiënten bijwerkingen bij LAREB melden. Dankzij dit systeem krijgen de bevoegde instanties en de geneesmiddelenproducenten meer inzicht in de aard en de ernst van de bijwerkingen en hoe vaak deze optreden.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Geneesmiddelen tegen allergieën

Volgende: Middelen tegen reisziekte

Illustraties
Tabellen
Disclaimer