MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Pijnstillers en ontstekingsremmende geneesmiddelen

Tot de vrij verkrijgbare pijnstillers (analgetica) behoren acetylsalicylzuur Handelsnaam
Acetylsalicylzuur
Aspirine
Aspro
, diclofenac Handelsnaam
Cataflam
Voltaren
Naclof
, ibuprofen Handelsnaam
Advil
Actifen
Brufen
Femapirin
Relian
, naproxen Handelsnaam
Aleve
Femex
Naprocoat
Naprosyne
Naprovite
Nycopren
en paracetamol (zie Pijn: Niet-opioïde analgetica). Deze geneesmiddelen worden gebruikt om koorts te verminderen en verschillende typen en gradaties van pijn te verlichten, waaronder hoofdpijn, menstruatiekrampen en artrose. Vrij verkrijgbare pijnstillers kunnen gedurende korte tijd redelijk veilig worden ingenomen,

maar het etiket bevat de waarschuwing dat gebruik bij pijn langer dan 7 tot 10 dagen wordt afgeraden. Men dient een arts te raadplegen als de symptomen verergeren of aanhouden.

Alle vrij verkrijgbare niet-steroïde anti-inflammatoire middelen (NSAID's, nonsteroidal anti-inflammatory drugs) – waaronder alle vrij verkrijgbare pijnstillers behalve paracetamol – kunnen de maagwand irriteren en maag-darmproblemen, maagzweren en bloedingen in het maag-darmkanaal veroorzaken. Ook kan schade aan de nieren ontstaan. Sommige mensen vertonen een ernstige allergische reactie (anafylaxie) op NSAID's, wat leidt tot netelroos, jeuk en ernstige ademhalingsproblemen. Er kan zelfs een allergische shock (zie Shock) optreden. Bij een dergelijke reactie dient onmiddellijk een arts te worden gewaarschuwd. Mensen die voor aspirine of een ander NSAID allergisch zijn, mogen geen enkel NSAID gebruiken in verband met mogelijke ernstige reacties.

illustrative-material.table-short 2

PIJNSTILLERS: VRIJ TEGENOVER OP RECEPT VERKRIJGBAAR*

geneesmiddel

hoeveelheid werkzaam bestanddeel in vrij verkrijgbaar tablet (mg)

maximale dagelijkse dosis voor volwassenen (mg) in vrij verkrijgbaar product

hoeveelheid werkzaam bestanddeel in op recept verkrijgbare tabletten (mg)

maximale dagelijkse dosis voor volwassenen (mg) in op recept verkrijgbaar product

paracetamol

60 (kinderen)

120 (kinderen)

500

4000

60 (kinderen)

120 (kinderen)

500

ibuprofen Handelsnaam
Advil
Actifen
Brufen
Femapirin
Relian

200

400

1200

400

600

800

3200

diclofenac Handelsnaam
Cataflam
Voltaren
Naclof

12,5

75

25

50

75

100

150

naproxen Handelsnaam
Aleve
Femex
Naprocoat
Naprosyne
Naprovite
Nycopren
(natrium)

220

275

550

220

250

275

500

1500

* De aanwijzingen voor gebruik op de verpakking en in de bijsluiter van zelfzorgmiddelen moeten nauwgezet worden opgevolgd. De maximale dagelijkse dosis op het etiket mag niet worden overschreden. Grotere hoeveelheden mogen alleen onder toezicht van een arts worden ingenomen.

Acetylsalicylzuur (aspirine)

De oudste vrij verkrijgbare pijnstiller is acetylsalicylzuur Handelsnaam
Acetylsalicylzuur
Aspirine
Aspro
(aspirine). Acetylsalicylzuur Handelsnaam
Acetylsalicylzuur
Aspirine
Aspro
heeft niet alleen een direct ‘etsend' effect op de maagwand, maar ook indirect. Dit komt doordat aspirine de productie van prostaglandinen vermindert, die mede de maagwand beschermen. In een poging de etsende werking van acetylsalicylzuur Handelsnaam
Acetylsalicylzuur
Aspirine
Aspro
te voorkomen zijn zouten van acetylsalicylzuur Handelsnaam
Acetylsalicylzuur
Aspirine
Aspro
ontwikkeld, zoals carbasalaatcalcium, die minder maagklachten zouden geven. Ook deze zouten geven echter maagklachten.

Kinderen en tieners die mogelijk griep of waterpokken hebben, mogen geen acetylsalicylzuur Handelsnaam
Acetylsalicylzuur
Aspirine
Aspro
innemen omdat hierdoor het Reye-syndroom kan ontstaan (Virusinfecties:Infectie met humaan-immunodeficiëntievirus (HIV)Kader). Hoewel dit syndroom zelden voorkomt, kan het ernstige gevolgen hebben en zelfs tot de dood leiden.

Ibuprofen, diclofenac en naproxen

Ibuprofen Handelsnaam
Advil
Actifen
Brufen
Femapirin
Relian
, diclofenac Handelsnaam
Cataflam
Voltaren
Naclof
en naproxen Handelsnaam
Aleve
Femex
Naprocoat
Naprosyne
Naprovite
Nycopren
zijn NSAID's, die sinds een aantal jaren voor de vrije verkoop zijn goedgekeurd. Op recept verkrijgbare vormen van deze geneesmiddelen bevatten een grotere hoeveelheid werkzaam bestanddeel per dosis dan de zelfzorgpreparaten en zijn over het algemeen dus effectiever. De doseringsinstructies voor vrij verkrijgbaar naproxen Handelsnaam
Aleve
Femex
Naprocoat
Naprosyne
Naprovite
Nycopren
bevatten de waarschuwing om niet meer dan 3 tabletten per 24 uur te gebruiken, tenzij anders voorgeschreven door een arts. Mensen ouder dan 65 jaar worden gewaarschuwd niet meer dan 1 tablet per 12 uur te gebruiken, tenzij anders aangegeven door een arts.

Paracetamol

Paracetamol werd oorspronkelijk in 1955 geïntroduceerd voor de behandeling van koorts en pijn bij kinderen en mag vanaf 1960 vrij worden verkocht. Paracetamol, dat geen NSAID is, is wat betreft de pijnstillende en koortsverlagende werking min of meer vergelijkbaar met acetylsalicylzuur Handelsnaam
Acetylsalicylzuur
Aspirine
Aspro
.

Hoewel paracetamol bijna geen schadelijke effecten heeft op de maag, kan het innemen van een eenmalige hoge doses paracetamol (meer dan 8 tabletten) reeds leiden tot een leverbeschadiging.

Veel combinatiemiddelen, zoals middelen tegen verkoudheid, hoest, griep en pijn bevatten paracetamol. Om overdosering te voorkomen moeten de etiketten en bijsluiters van de geneesmiddelen goed worden gelezen en mogen verschillende producten met paracetamol niet tegelijk worden gebruikt.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Middelen tegen verkoudheid

Volgende: Slaapmiddelen

Illustraties
Tabellen
Disclaimer