MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Compensatiemechanismen

Het lichaam beschikt over diverse mechanismen om hartfalen te compenseren. De eerste reactie van het lichaam op een noodsituatie, ook als die het gevolg is van hartfalen, is de zogenoemde ‘fight-or-flight' (vecht-of-vlucht)-reactie, veroorzaakt door de afgifte van de hormonen epinefrine Handelsnaam
Epinefrine
Epipen
(adrenaline) en norepinefrine Handelsnaam
Norepinefrine
(noradrenaline). Deze hormonen kunnen ook onmiddellijk na beschadiging door een hartinfarct worden afgegeven. Epinefrine Handelsnaam
Epinefrine
Epipen
en norepinefrine Handelsnaam
Norepinefrine
laten het hart sneller en krachtiger kloppen. Daardoor gaat het hart meer bloed rondpompen (het hartminuutvolume neemt toe), soms dusdanig dat weer een normaal volume wordt bereikt, zodat de afgenomen pompcapaciteit van het hart gedeeltelijk en tijdelijk wordt gecompenseerd.

Bij mensen die niet lijden aan een hartziekte, is de afgifte van deze hormonen gewoonlijk een gezonde reactie wanneer het hart tijdelijk harder moet werken. Maar bij mensen met chronisch hartfalen resulteert deze reactie alleen maar in extra belasting voor het toch al beschadigde hart. Op den duur kan deze belasting de hartfunctie verder aantasten.

Het lichaam kan ook proberen het hartfalen te compenseren door de door de nieren uitgescheiden hoeveelheden zout en water te verminderen. Wanneer zout en water worden vastgehouden in plaats van uitgescheiden, neemt het bloedvolume in de bloedvaten toe, waardoor de bloeddruk beter op peil wordt gehouden. Door dit grotere bloedvolume wordt ook het hart opgerekt, waardoor de hartholten, vooral de kamers, die het bloed uit het hart wegpompen, groter worden. Hoe meer de hartspier wordt opgerekt, des te krachtiger deze gaat samentrekken. Aanvankelijk versterkt dit mechanisme de hartwerking, maar na een bepaald punt helpt verder oprekken niet meer en worden de samentrekkingen van het hart juist minder krachtig (net als bij een elastiek dat te ver wordt uitgerekt). Het hartfalen wordt dan dus juist erger.

Een ander belangrijk compensatiemechanisme is verdikking van de spierwand van de hartkamers (ventrikelhypertrofie). Wanneer het hart harder dan normaal moet werken, worden de wanden dikker, net zoals de bovenarmspieren dikker worden door training met gewichten. Aanvankelijk kan de verdikte wand krachtiger samentrekken. Maar op den duur wordt de wand stug, waardoor de diastolische disfunctie verergert. Uiteindelijk worden de samentrekkingen zwakker, wat leidt tot systolische disfunctie.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Diagnose

Illustraties
Tabellen
Disclaimer