MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Uitwisseling van zuurstof en kooldioxide

De primaire functie van het ademhalingsstelsel is de uitwisseling van zuurstof en kooldioxide. De ingeademde zuurstof komt in de longen terecht en bereikt de longblaasjes. De wanden van de longblaasjes en van hun omringende haarvaten zijn elk slechts één cel dik en liggen zeer dicht tegen elkaar aan. Deze scheidingswand is gemiddeld ongeveer 1 micron (1/10.000 centimeter) dik. Zuurstof passeert snel deze lucht-bloedbarrière en komt in het bloed in de haarvaten terecht. Op dezelfde manier komt kooldioxide uit het bloed in de longblaasjes terecht en wordt vervolgens uitgeademd.

Zuurstofrijk bloed stroomt van de longen door de longaders naar de linker harthelft, waar vandaan het bloed naar de rest van het lichaam wordt gepompt (zie Hart en bloedvaten: Werking van het hart). Zuurstofarm, kooldioxiderijk bloed stroomt via twee grote aderen, de onderste en bovenste holle ader, terug naar de rechter harthelft. Vervolgens wordt dit bloed via de longslagader naar de longen gepompt, waar het opnieuw zuurstof opneemt en kooldioxide afstaat (zie Hart en bloedvaten: Werking van het hart).

illustrative-material.figure-short 2

Uitwisseling van gassen tussen de longblaasjes en de haarvaten

Uitwisseling van gassen tussen de longblaasjes en de haarvaten

De functie van het ademhalingsstelsel bestaat uit het uitwisselen van twee gassen: zuurstof en kooldioxide. Deze uitwisseling vindt plaats tussen de miljoenen longblaasjes in de longen en de haarvaten die daaromheen liggen. De afbeelding hieronder laat zien dat de ingeademde zuurstof uit de longblaasjes naar het bloed in de haarvaten gaat en dat kooldioxide uit het bloed in de haarvaten naar de longblaasjes gaat.

Voor de uitwisseling van zuurstof en kooldioxide stroomt er per minuut ongeveer 6 tot 10 liter verse lucht de longen in, waar per minuut, ook tijdens rust, ongeveer 0,3 liter zuurstof door de longblaasjes aan het bloed wordt afgegeven. Tegelijkertijd wordt evenveel kooldioxide uit het bloed aan de longblaasjes afgestaan en uitgeademd. Tijdens lichamelijke inspanning kan er wel 100 liter lucht per minuut worden ingeademd, waaruit dan per minuut 3 liter zuurstof kan worden gehaald. De snelheid waarmee het lichaam zuurstof opneemt is een bruikbare maat voor de totale hoeveelheid energie die het lichaam verbruikt.

Er zijn drie processen van essentieel belang bij het overbrengen van zuurstof uit de buitenlucht naar het bloed dat door de longen stroomt: ventilatie, diffusie en perfusie. Ventilatie is het proces waarbij lucht de longen in- en uitstroomt. Diffusie is de spontane verplaatsing van gassen (er komt geen energie of lichamelijke inspanning aan te pas) tussen de longblaasjes en het bloed in de longhaarvaten. Perfusie is de activiteit waarbij het cardiovasculaire systeem het bloed door de longen pompt. De bloedsomloop van het lichaam is een essentiële schakel tussen de atmosfeer, die zuurstof bevat, en de lichaamscellen, die zuurstof verbruiken. De afgifte van zuurstof aan de spiercellen overal in het lichaam is bijvoorbeeld niet alleen afhankelijk van de longen, maar ook van het vermogen van het bloed om zuurstof op te nemen en van de bloedsomloop om het bloed te vervoeren.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Regulatie van de ademhaling

Illustraties
Tabellen
Disclaimer