MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ
In dit onderwerp
Introductie
Naar boven

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Introductie

Beroepsziekten van de longen worden veroorzaakt door inhalatie van schadelijke deeltjes, nevel, dampen of gassen, meestal op het werk. Pneumoconiose of ‘stoflong' is een verzamelnaam voor longziekten die het gevolg zijn van ingeademde deeltjes. De grootte en soort van de deeltjes zijn bepalend voor de plaats waar geïnhaleerde stoffen in de longen of de luchtwegen terechtkomen en welk type longaandoening er ontstaat. Grotere deeltjes blijven steken in de neus of de grote luchtwegen, maar zeer kleine deeltjes kunnen in de longen terechtkomen. Sommige deeltjes lossen daar op en kunnen in de bloedbaan worden opgenomen. De meeste vaste, onoplosbare deeltjes worden door het afweersysteem van het lichaam verwijderd.

Het lichaam heeft verschillende mogelijkheden om geïnhaleerde deeltjes te verwijderen. In de luchtwegen worden de deeltjes omgeven door een ophoping van slijm (mucus) om ze gemakkelijker te kunnen ophoesten. Verder worden ingeademde deeltjes naar buiten gewerkt door de trilharen (cilia) op de bekledende laag van de luchtwegen. In de longblaasjes (alveoli) worden de meeste deeltjes door speciale ‘vreetcellen' (macrofagen) opgenomen en zo onschadelijk gemaakt.

Er zijn allerlei soorten deeltjes die de longen kunnen beschadigen. Sommige deeltjes zijn organisch, d.w.z. dat ze bestaan uit koolstofhoudende stoffen die in de bouwstenen van levende organismen voorkomen. Voorbeelden zijn graanstof, katoenstof of dierlijke huidschilfers. Andere deeltjes zijn anorganisch. Hierbij gaat het vooral om metaalzouten, zoals asbest.

Verschillende soorten deeltjes roepen verschillende reacties op in het lichaam. Sommige deeltjes, bijvoorbeeld dierlijke huidschilfers, kunnen allergische reacties veroorzaken, zoals hooikoorts of een vorm van astma. Andere deeltjes veroorzaken schade doordat ze giftig zijn voor de cellen van de luchtwegen en de longblaasjes, dus niet doordat ze een allergische reactie opwekken. Sommige deeltjes, zoals kwartsstof en asbest, kunnen chronische irritatie veroorzaken, met als gevolg littekenvorming in de longen (longfibrose (zie Interstitiële longaandoeningen: Idiopathische longfibrose)). Bepaalde giftige deeltjes, zoals asbest, kunnen longkanker veroorzaken (vooral bij rokers) of een pleuratumor (mesothelioom: kanker van de longvliezen), zowel bij rokers als bij niet-rokers.

illustrative-material.sidebar 1

Wie lopen het risico een beroepsziekte van de longen te krijgen?

  • silicose
    • mijnwerkers in lood-, koper-, zilver- en goudmijnen
    • bepaalde mijnwerkers in kolenmijnen (bijvoorbeeld degenen die dakstutten aanbrengen)
    • werknemers in gieterijen
    • werknemers in keramiek/porseleinfabrieken
    • steenhouwers
    • tunnelbouwers
    • werknemers die schuurmiddelen maken
    • zandstralers
    • grafsteenhouwers
  • mijnwerkerslong
    • mijnwerkers in kolenmijnen
  • asbestose
    • werknemers die asbest delven, verwerken of produceren
    • bouwvakkers die asbesthoudende materialen (met inbegrip van isolatiemateriaal) plaatsen of verwijderen
    • werknemers van scheepswerven
  • berylliose
    • werknemers in de ruimtevaartindustrie
    • werknemers in de metaalindustrie (vervaardigers van gietstukken)
  • vezelbewerkerslong
    • werknemers die synthetische vezels verwerken

  • goedaardige pneumoconiose
    • lassers
    • mijnwerkers in ijzermijnen
    • werknemers in de bariumindustrie
    • werknemers in de blikindustrie
  • beroepsastma
    • mensen die met de volgende stoffen werken: granen, bepaalde houtsoorten, ricinuszaad, isocyanaten (urethanen), kleurstoffen, antibiotica, epoxyharsen, thee, enzymen voor wasmiddelen, mout, lederwaren, latex, sieraden, schuurmiddelen en verfstoffen voor reparaties aan autocarrosserieën, dieren, schelpdieren, irriterende gassen, dampen en nevels
  • byssinose
    • werknemers in de katoen-, hennep-, jute- en vlasindustrie
  • ‘silo filler's disease'
    • boeren
  • allergische alveolitis
    • kantoorpersoneel (door airconditioningsystemen die met bepaalde schimmels en bacteriën vervuild zijn)
    • werknemers in zwembaden en kuuroorden (door besmette sproeiers)
    • boeren, champignonkwekers, vogelhouders, werknemers die blootstaan aan isocyanaten

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Volgende: Asbestose

Illustraties
Tabellen
Disclaimer