MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Mijnwerkerslong

Mijnwerkerslong (antracose) is een longziekte die wordt veroorzaakt door de afzetting van steenkoolstof in de longen.

Mijnwerkerslong ontstaat als iemand gedurende lange tijd steenkoolstof inademt. Hoewel steenkoolstof betrekkelijk inert is en nauwelijks reacties opwekt, verspreidt het zich wel door de longen en is op een thoraxfoto zichtbaar als kleine vlekjes. Steenkoolstof kan de luchtwegen verstoppen. Bij ongecompliceerde mijnwerkerslong verzamelt het steenkoolstof zich rond de kleine luchtwegen (bronchiolen). Jaarlijks ontstaat bij 1 tot 2% van de patiënten met ongecompliceerde mijnwerkerslong een ernstigere vorm van de aandoening, ‘progressieve massale fibrose' genaamd, waarbij als reactie op het stof grote littekens ontstaan, met een diameter van meer dan 1 cm. Zelfs na beëindiging van de blootstelling aan steenkoolstof kan progressieve massale fibrose verslechteren. Door de littekenvorming kunnen longweefsel en bloedvaten in de longen te gronde gaan.

Bij het syndroom van Caplan, een zeldzame aandoening die voorkomt bij mijnwerkers met reumatoïde artritis, ontstaan in korte tijd grote ronde knobbelige littekens in de longen. Dergelijke knobbels kunnen ontstaan bij mensen die veel met steenkoolstof in aanraking zijn geweest, ook als ze niet aan mijnwerkerslong lijden.

Symptomen en diagnose

Ongecompliceerde mijnwerkerslong veroorzaakt meestal geen symptomen. Veel patiënten hebben last van hoesten en raken gemakkelijk buiten adem omdat ze ook aan een luchtwegaandoening als chronische bronchitis of longemfyseem lijden. Deze aandoeningen komen vaker bij rokers voor. In de ernstige stadia van progressieve massale fibrose moet de patiënt daarentegen wel veel hoesten en wordt zijn functioneren vaak door de kortademigheid beperkt.

Bij iemand die langdurig aan steenkoolstof is blootgesteld, wordt de diagnose gesteld op grond van kenmerkende vlekken op de thoraxfoto. Meestal betreft het patiënten die minstens tien jaar in kolenmijnen hebben gewerkt.

Preventie en behandeling

Preventie is van cruciaal belang, omdat mijnwerkerslong niet te genezen is. Mijnwerkerslong kan worden voorkomen door maatregelen te nemen tegen stuivend steenkoolstof op de werkvloer. Ook een ventilatiesysteem kan goede diensten bewijzen. Gezichtsmaskers die de lucht filteren en zuiveren kunnen enige extra bescherming bieden.

Bij mijnwerkers moet elk jaar een thoraxfoto te worden gemaakt, zodat de ziekte in een betrekkelijk vroeg stadium kan worden ontdekt. Een mijnwerker bij wie de ziekte wordt vastgesteld, moet worden overgeplaatst naar een werkgebied met weinig steenkoolstof om progressieve massale fibrose te voorkomen.

Een patiënt met ademhalingsproblemen kan baat hebben bij de behandelingen die bij COPD (chronische obstructieve longziekte) worden toegepast, zoals geneesmiddelen om de luchtwegen open en vrij van slijm te houden (zie Chronische obstructieve longziekte: Behandeling).

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Byssinose

Volgende: Silicose

Illustraties
Tabellen
Disclaimer