MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Beroepsastma

Beroepsastma is een reversibele vernauwing van de luchtwegen, veroorzaakt door inhalatie van irriterende of allergene deeltjes of dampen op de werkvloer.

Allerlei stoffen op de werkvloer kunnen luchtwegvernauwing veroorzaken waardoor de ademhaling wordt bemoeilijkt. Sommige mensen zijn bijzonder gevoelig voor in de lucht zevende irriterende stoffen, anderen krijgen het sick-building-syndroom (zie Lichamelijk onverklaarde klachten (LOK): Sick-building-syndroom). Bakkers en mensen die veel met dieren in aanraking komen, zijn voorbeelden van beroepsgroepen met een risico van beroepsastma door blootstelling aan allergenen.

Symptomen

Bij beroepsastma kunnen zich de volgende symptomen voordoen: kortademigheid, drukkend gevoel op de borst, fluitende ademhaling (wheezing), hoesten, niezen, loopneus en tranende ogen. Sommige mensen hebben alleen maar 's nachts last van wheezing. De symptomen kunnen tijdens werktijd ontstaan, maar komen vaak pas een paar uur daarna opzetten. Bij sommige mensen treden ze pas 24 uur na blootstelling op. Ook kunnen de symptomen een week of langer na de blootstelling nog optreden en weer verdwijnen. Daardoor is het verband met het werk vaak onduidelijk. Tijdens het weekeinde of in de vakantie nemen de verschijnselen vaak af of verdwijnen ze geheel. De symptomen verergeren naarmate de patiënt vaker aan de irriterende stoffen wordt blootgesteld.

Diagnose

Om een diagnose te stellen vraagt de arts naar de symptomen bij de patiënt en of hij blootgesteld is geweest aan stoffen waarvan bekend is dat ze astma kunnen veroorzaken. Soms kan de allergische reactie worden opgespoord met een huidtest (plakproef), waarbij een kleine hoeveelheid van de verdachte stof op de huid wordt aangebracht. Wanneer de diagnose moeilijker is te stellen kan in een gespecialiseerd centrum een longprovocatietest worden uitgevoerd. Hierbij moet de patiënt een kleine hoeveelheid van de verdachte stof inhaleren, waarna wordt gekeken of er wheezing of kortademigheid ontstaat en of de longfunctie afneemt (longfunctieonderzoek).

Omdat de luchtwegen al vernauwd kunnen raken voordat er klachten optreden, kan een patiënt met vertraagde symptomen tijdens zijn werk met een apparaatje de luchtwegen controleren. Dit apparaatje, een draagbare piekstroommeter, meet de snelheid waarmee iemand lucht uit de longen kan blazen. Wanneer de luchtwegen vernauwd zijn, neemt deze snelheid aanzienlijk af, wat duidt op beroepsastma.

Preventie en behandeling

Bedrijven waar stoffen worden gebruikt die astma kunnen veroorzaken, moeten maatregelen treffen om stof en dampen te beperken. Soms is het echter onmogelijk om stof en damp volledig weg te vangen. Mensen met beroepsastma moeten zo mogelijk ander werk zoeken. Bij aanhoudende blootstelling wordt astma vaak ernstiger en hardnekkiger.

De behandeling is dezelfde als bij andere vormen van astma (zie Astma: Preventie en behandeling). Er kunnen luchtwegverwijdende geneesmiddelen (bronchodilatatoren) worden toegediend, bij voorkeur met een inhalator (bijvoorbeeld salbutamol Handelsnaam
Ventolin
Aerolin
Airomir
) of als tablet (bijvoorbeeld theofylline Handelsnaam
Euphyllin
Theolair
). Ontstekingsremmers (anti-inflammatoire geneesmiddelen) kunnen met een inhalator (bijvoorbeeld triamcinolon Handelsnaam
Kenacort
Kenalog
Albicort
Nasacort
) of als tablet (bijvoorbeeld montelukast Handelsnaam
Singulair
) worden toegediend. Bij ernstige aanvallen kunnen corticosteroïden (zoals prednison Handelsnaam
Prednison
) gedurende korte tijd oraal worden gebruikt. Voor langetermijnbehandeling gaat de voorkeur uit naar inhalatiecorticosteroïden.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Asbestose

Volgende: Berylliose

Illustraties
Tabellen
Disclaimer