MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Pleuritis

Pleuritis is een ontsteking van de pleura.

Pleuritis ontstaat wanneer de pleura wordt geprikkeld (meestal door een virus of een bacterie), wat resulteert in een ontsteking. Bij bepaalde auto-immuunziekten (zoals systemische lupus erythematodes) kan irritatie van de pleura optreden. Pleuritis kan ook ontstaan wanneer kanker zich vanuit de long of een ander lichaamsdeel naar de pleura uitbreidt en deze irriteert. Verder kan inhalatie van asbest pleuritis veroorzaken, evenals (in zeldzame gevallen) het gebruik van bepaalde geneesmiddelen, zoals nitrofurantoïne Handelsnaam
Furadantine
Furabid
of procaïnamide Handelsnaam
Pronestyl
. In de pleuraholte kan wel (natte pleuritis) of geen (droge pleuritis) vochtophoping optreden. Wanneer de ontsteking afneemt, kan de pleura zijn normale vorm weer aannemen of kunnen er verklevingen ontstaan, waardoor de pleurabladen aan elkaar blijven plakken.

illustrative-material.sidebar 1

De belangrijkste oorzaken van pleuritis

  • tumor
  • reacties op geneesmiddelen
  • infecties met parasieten, bijvoorbeeld amoeben
  • letsel, bijvoorbeeld een ribfractuur
  • irriterende stoffen als asbest, die vanuit de luchtwegen of anderszins bij de pleura terechtkomen
  • longinfarct door longembolie
  • pancreatitis
  • pneumonie
  • reumatoïde artritis
  • systemische lupus erythematodes
  • tuberculose

Symptomen en diagnose

Het meest voorkomende symptoom van pleuritis is pijn in de borst (pleurapijn), die acuut kan optreden. Deze pijn varieert van een vaag onaangenaam gevoel tot een hevig stekende pijn. De pijn kan alleen bij diep ademen of hoesten optreden, maar kan ook continu aanwezig zijn en toenemen bij diep ademhalen of hoesten. De pijn is het gevolg van een ontsteking van het buitenste pleurablad en wordt meestal gevoeld in de borstwand boven de ontstekingsplaats. De pijn kan echter ook uitsluitend in de bovenbuik of bij de nek en schouder worden gevoeld als uitstralingspijn (Pijn:Beoordeling van pijnIllustraties).

.De ademhaling kan snel en oppervlakkig zijn omdat diep ademhalen pijnlijk is. De spieren aan de pijnlijke zijde bewegen minder dan die aan de andere kant. Als zich een grote hoeveelheid vocht ophoopt, kunnen de pleurabladen worden gescheiden waardoor de pijn in de borst verdwijnt. Door een grote hoeveelheid vocht kan het uitzetten van een of beide longen bij het inademen worden bemoeilijkt, waardoor ademhalingsproblemen ontstaan.

Pleuritis is door de typische pijnklachten vaak gemakkelijk te diagnosticeren. Met een stethoscoop is een schurend, wrijvend geluid te horen, het zogenaamde ‘pleurawrijven'. Hoewel pleuritis op een thoraxfoto vaak niet zichtbaar is, kan hierop wel een kleine hoeveelheid vocht in de pleuraholte te zien zijn of een aanwijzing voor de oorzaak van de pleuritis.

Behandeling

De behandeling van pleuritis hangt af van de oorzaak. Als de oorzaak een bacteriële infectie is, worden antibiotica voorgeschreven. Als de oorzaak een virale infectie is, hoeft de infectie niet te worden behandeld. Als de oorzaak een auto-immuunziekte is, zoals systemische lupus erythematodes, geneest pleuritis meestal snel door behandeling met corticosteroïden.

Een niet-steroïd anti-inflammatoir geneesmiddel (NSAID (Pijn: Niet-steroïde anti-inflammatoire preparaten (NSAID's))) geeft meestal verlichting van de pleurapijn, ongeacht de oorzaak. Codeïne en andere opioïden zijn sterkere pijnstillers, maar onderdrukken het hoesten. Dit is niet wenselijk omdat diep ademen en hoesten juist bijdragen aan het voorkómen van klaplong en longontsteking. Een patiënt met pleuritis wordt daarom gestimuleerd om diep adem te halen en te hoesten wanneer het ademen minder pijnlijk wordt. Het hoesten is vaak minder pijnlijk als de patiënt of iemand anders een kussen stevig tegen het pijnlijke gedeelte van de borst drukt. Hevige pijn in de borst kan worden verlicht door de borstkas met een breed, niet-klevend elastisch verband in te zwachtelen. Hierdoor wordt het uitzetten van de borst tijdens het ademhalen echter beperkt, zodat het risico van samenvallen van de long (atelectase) en longontsteking weer toeneemt.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Pleura-effusie

Volgende: Pneumothorax

Illustraties
Tabellen
Disclaimer