MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ
In dit onderwerp
Botten
Naar boven

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Botten

Bot, hoe stabiel het ook lijkt, is een voortdurend veranderend lichaamsweefsel, dat verscheidene functies heeft. De botten vormen de harde structuren voor het lichaam en dienen als bescherming voor kwetsbare interne organen. Binnen in het bot zit het beenmerg, waar bloedcellen worden gevormd. In de botten is ook de lichaamsreserve aan kalk (calcium) opgeslagen. Bij kinderen hebben sommige botten een gebied van kraakbeen dat ‘groeischijf' wordt genoemd. Op die plaatsen groeien de botten totdat iemand zijn uiteindelijke lengte heeft bereikt. Daarna sluiten de groeischijven zich. De botten groeien daarna nog zeer langzaam en dan vrijwel alleen in de breedte en niet in de lengte.

Botten hebben twee hoofdvormen: plat (zoals de platen van de schedel en de wervels) en buisvormig (zoals de botten van dijbenen en armen, die de ‘lange botten' worden genoemd). Ze hebben in wezen allemaal dezelfde structuur. De harde buitenkant bestaat grotendeels uit eiwitten, zoals collageen, en een stof die ‘hydroxyapatiet' wordt genoemd. Hydroxyapatiet, dat hoofdzakelijk uit kalk en andere mineralen bestaat, bevat een groot deel van de in het lichaam aanwezige kalk en is de belangrijkste oorzaak van de stevigheid en de dichtheid van de botten. Het merg binnen in het bot heeft geen hydroxyapatiet, is zachter en heeft een minder dichte structuur dan de rest van het bot. Het bevat gespecialiseerde cellen waardoor bloedcellen worden aangemaakt. Het bot wordt via bloedvaten van bloed voorzien en is omgeven door zenuwen. De botten hebben een unieke wijze van herstel (zie Fracturen:IntroductieKader).

De botten ondergaan een voortdurend proces dat ‘ombouw' wordt genoemd (zie Osteoporose: Introductie). Bij dit proces wordt oud botweefsel geleidelijk door nieuw vervangen. Op die manier wordt ieder bot in het lichaam iedere tien jaar geheel opnieuw gevormd. Zo nodig kan hierdoor de botvorm worden veranderd (remodelleren). Om de botdichtheid te handhaven, heeft het lichaam voldoende kalk en andere mineralen nodig en moet het van verscheidene hormonen de juiste hoeveelheid aanmaken, zoals van bijschildklierhormoon, groeihormoon, calcitonine Handelsnaam
Calcitonine
, oestrogeen en testosteron Handelsnaam
Andriol
Testoderm
Testoviron
.

De botten worden omgeven door een dun vlies dat ‘periost' (beenvlies) wordt genoemd. De botten zijn gevoelig voor pijn omdat er vooral in het beenvlies zenuwen liggen. Ze ontvangen bloed door de bloedvaten die via dat vlies binnenkomen.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Gevolgen van het ouder worden

Illustraties
Tabellen
Disclaimer