MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Primaire kwaadaardige bottumoren

Multipele myelomen (ziekte van Kahler), het meest voorkomende type primaire kwaadaardige bottumor, ontstaan in de beenmergcellen die bloedcellen aanmaken (zie Plasmacelaandoeningen: Multipel myeloom (ziekte van Kahler)). Deze tumoren kunnen één of meer botten aantasten, waardoor er pijn op één plaats of op meerdere plaatsen kan ontstaan. Als maar één bot is aangetast, wordt de aandoening ‘plasmocytoom' genoemd. Als er meer dan één bot is aangetast, wordt de aandoening ‘multipel myeloom' genoemd. Multipele myelomen leiden vaak tot botafbraak met kans op pathologische fracturen en een verhoogde calciumspiegel in het bloed en tot vorming van afwijkende immuno-eiwitten (paraproteïnen). De behandeling is gecompliceerd en kan chemotherapie, bestraling en een operatie omvatten.

Osteosarcoom is het op één na meest voorkomende type primaire kwaadaardige bottumor. Hoewel dit type tumor het meest wordt aangetroffen bij mensen tussen de 10 en 20 jaar, kunnen osteosarcomen op elke leeftijd voorkomen. Soms ontstaat bij ouderen met de ziekte van Paget (zie Botziekte van Paget) een dergelijke tumor. Ongeveer de helft van deze tumoren komt in en rond de knie voor, maar ze kunnen in elk bot ontstaan. Ze hebben de neiging zich naar de longen uit te zaaien. Meestal veroorzaken deze tumoren pijn en zwelling. Voor het stellen van de diagnose is een biopsie noodzakelijk.

Osteosarcomen worden doorgaans behandeld met een combinatie van chemotherapie en operatief ingrijpen. Meestal wordt eerst chemotherapie gegeven. Tijdens deze fase van de behandeling neemt de pijn vaak af. Vervolgens wordt de tumor operatief verwijderd. Ongeveer 75% van de patiënten met dit type tumor is vijf jaar na het stellen van de diagnose nog in leven. In het verleden was amputatie vaak onvermijdelijk. Doordat de operatietechnieken zijn verbeterd, kan het aangetaste been (of de arm) tegenwoordig meestal worden gespaard.

Fibrosarcomen en maligne fibreuze histiocytomen zien er hetzelfde uit, komen op dezelfde plaatsen voor, geven dezelfde symptomen als osteosarcomen en hebben dezelfde prognose. Bij deze tumoren wordt dezelfde behandeling toegepast als bij osteosarcomen.

Chondrosarcomen zijn tumoren die uit kwaadaardige kraakbeencellen zijn opgebouwd. Veel chondrosarcomen groeien langzaam of hebben een lage maligniteit. Dit betekent dat de kans op uitzaaiingen kleiner is dan bij sommige andere tumoren. Deze tumoren kunnen vaak operatief worden weggenomen. Soms gaat het echter om tumoren met een hoge maligniteitsgraad, die de neiging hebben zich uit te zaaien. Voor het stellen van de diagnose is een biopsie noodzakelijk. Tijdens de behandeling moet een chondrosarcoom volledig worden verwijderd omdat het niet op chemotherapie of bestraling reageert. De amputatie van een arm of been is zelden noodzakelijk. Meer dan 75% van de patiënten met een chondrosarcoom blijft in leven als de tumor in zijn geheel is verwijderd.

Een Ewing-sarcoom is een kwaadaardige tumor die doorgaans optreedt bij mensen tussen de 10 en 20 jaar, vaker bij jongens dan bij meisjes. De meeste van deze tumoren ontstaan in armen en benen, maar ze kunnen in elk bot voorkomen. Pijn en zwelling zijn de meest voorkomende symptomen. De tumoren kunnen vrij groot worden, waarbij het bot soms over de gehele lengte wordt aangetast. Hoewel door middel van CT- en MRI-scans de precieze omvang van de tumor kan worden bepaald, is er een biopsie noodzakelijk voor het stellen van de diagnose. De behandeling bestaat uit een combinatie van operatief ingrijpen, chemotherapie en bestraling. Hiermee kan meer dan 60% van de patiënten met een Ewing-sarcoom worden genezen.

Maligne lymfoom van het bot (reticulumcelsarcoom) is een kwaadaardige tumor die meestal bij mensen tussen de 40 en 60 jaar voorkomt. Dit type tumor kan in elk bot ontstaan, maar ook elders in het lichaam en zich dan naar het bot uitzaaien. Gewoonlijk veroorzaakt deze tumor pijn en zwelling en het aangetaste bot breekt gemakkelijk. De behandeling bestaat meestal uit een combinatie van chemotherapie en bestraling, wat net zo effectief lijkt te zijn als operatieve verwijdering van de tumor. Amputatie is zelden noodzakelijk.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Metastatische bottumoren

Illustraties
Tabellen
Disclaimer