MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Recidiverende polychondritis

Recidiverende polychondritis (polychondritis rheumatica) wordt gekenmerkt door episoden van pijnlijke, verwoestende ontstekingen van het kraakbeen en ander bindweefsel in veel organen.

Deze vrij zeldzame aandoening komt net zo vaak voor bij mannen als bij vrouwen, gewoonlijk op middelbare leeftijd. De oorzaak is onbekend, maar men vermoedt dat auto-immuunreacties op kraakbeen een rol spelen.

Symptomen

Kenmerkend is dat één of beide oren rood, gezwollen en zeer pijnlijk worden. Tegelijkertijd of later kan er een lichte of ernstige vorm van gewrichtsontsteking (artritis) ontstaan. Het kraakbeen in elk gewricht kan worden aangetast. Het kraakbeen dat de ribben met het borstbeen verbindt, kan ontstoken raken. Ook het kraakbeen in de neus raakt vaak ontstoken. De neus kan gevoelig worden en het kraakbeen kan in elkaar zakken.

Andere ontstekingsplaatsen zijn onder meer de ogen (wat leidt tot conjunctivitis, in zeldzame gevallen raakt het hoornvlies geperforeerd, met blindheid tot gevolg), het strottenhoofd (wat leidt tot heesheid en gevoeligheid rond de adamsappel), de luchtpijp (met onproductieve hoest, piepende ademhaling en benauwdheid) en de bronchiën (wat soms leidt tot longontsteking). Minder vaak wordt het hart aangetast, wat leidt tot een hartgeruis en soms tot hartfalen. Soms raken de bloedvaten ontstoken; wanneer dat de bloedvaten naar de hersenen betreft, kan dit epileptische aanvallen en een CVA tot gevolg hebben. De nieren kunnen ontstoken raken, wat soms tot nierfalen leidt. Ook de huid kan ontstoken raken, wat tot allerlei soorten uitslag leidt.

De opvlammingen van ontstekingen en pijn duren een paar weken, nemen af en komen dan gedurende een periode van een aantal jaren steeds weer terug. Uiteindelijk kan het ondersteunende kraakbeen sterk beschadigd raken, wat kan leiden tot slappe oren, een ingevallen neus, ademhalingsproblemen en problemen met het gezichtsvermogen, het evenwicht en het gehoor.

Mensen die aan deze aandoening lijden, kunnen sterven als het kraakbeen in hun luchtpijp of bronchi verslapt (waardoor de ademtoevoer wordt geblokkeerd) of als hun hart en bloedvaten ernstig zijn beschadigd.

Diagnose en behandeling

De diagnose ‘recidiverende polychondritis' wordt gesteld wanneer een arts het geleidelijk ontstaan van minimaal drie van de volgende symptomen waarneemt: ontsteking van beide oren, pijnlijke zwelling in verscheidene gewrichten, ontsteking van het neuskraakbeen, oogontsteking, beschadiging van het kraakbeen in de luchtwegen en gehoor- of evenwichtsproblemen.

Met behulp van een biopsie van het aangetaste kraakbeen kunnen vaak kenmerkende afwijkingen worden aangetoond. Bloedonderzoek zoals BSE (de snelheid waarmee de rode bloedcellen naar de bodem van een met bloed gevuld testbuisje zakken) kan het bewijs leveren voor een chronische ontsteking.

Een lichte vorm van recidiverende polychondritis kan met acetylsalicylzuur Handelsnaam
Acetylsalicylzuur
Aspirine
Aspro
(aspirine) of andere niet-steroïde anti-inflammatoire middelen (zie Pijn: Niet-steroïde anti-inflammatoire preparaten (NSAID's)) worden behandeld. In ernstiger gevallen worden er dagelijkse doses prednison Handelsnaam
Prednison
gegeven, die worden afgebouwd zodra de symptomen afnemen. Soms worden zeer ernstige gevallen behandeld met immunosuppressiva, zoals methotrexaat Handelsnaam
Emthexate
Ledertrexate
of cyclofosfamide Handelsnaam
Endoxan
Cycloblastine
. Deze geneesmiddelen behandelen de symptomen, maar het is niet aangetoond dat ze het uiteindelijke verloop van de aandoening beïnvloeden.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Polymyositis en dermatomyositis

Volgende: Sclerodermie

Illustraties
Tabellen
Disclaimer