MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Gegeneraliseerde angststoornis

Een gegeneraliseerde angststoornis bestaat uit extreme, bijna dagelijks voorkomende nervositeit en bezorgdheid (die zes maanden of langer aanhoudt) ten aanzien van allerlei activiteiten of gebeurtenissen.

Een gegeneraliseerde angststoornis komt veel voor; ongeveer 3% van alle volwassenen heeft er in de loop van een jaar last van. Bij vrouwen komt de stoornis tweemaal zo vaak voor als bij mannen. De stoornis begint vaak tijdens de kinderjaren of de adolescentie, maar kan op elke leeftijd beginnen. Bij de meeste mensen varieert de stoornis, waarbij de klachten zo nu en dan verergeren (vooral tijdens perioden van stress), en houdt vele jaren aan.

Mensen met een gegeneraliseerde angststoornis voelen zich voortdurend bezorgd of angstig en vinden het moeilijk die gevoelens in de hand te houden. Ze maken zich veel meer, veel vaker en veel langer zorgen dan gezien de situatie nodig is. De bezorgdheid is algemeen van aard en gaat vaak over verantwoordelijkheid op het werk en over zaken als geld, gezondheid, veiligheid, reparaties aan de auto en huishoudelijke taken. Het onderwerp van de bezorgdheid kan in de loop van de tijd veranderen.

Om als arts de diagnose ‘gegeneraliseerde angststoornis' te kunnen stellen, moet de betreffende persoon bezorgdheid of angst ervaren en drie of meer van de volgende symptomen vertonen: rusteloosheid, snel vermoeid zijn, concentratieproblemen, prikkelbaarheid, spierspanning en verstoorde slaap.

Behandeling

Een optimale behandeling bestaat uit een combinatie van een vorm van counseling en een behandeling met geneesmiddelen. Met counseling kunnen de onderliggende oorzaken van de angsten worden opgespoord en de manieren om ermee om te gaan worden aangegeven.

Meestal worden anxiolytica zoals benzodiazepinen voorgeschreven. Langdurig gebruik van benzodiazepinen kan echter tot afhankelijkheid leiden (zie Middelengebruik en ‑misbruik: Behandeling). Zodra het middel niet meer nodig is, moet dan ook het gebruik langzaam worden afgebouwd en niet abrupt worden gestaakt. De verlichting die door benzodiazepinen wordt geboden, weegt gewoonlijk zwaarder dan de eventuele milde bijwerkingen en de mogelijke afhankelijkheid. In Nederland wordt voor gebruik van benzodiazepinen een maximale periode van drie maanden aanbevolen.

Een ander effectief geneesmiddel voor sommige mensen met een gegeneraliseerde angststoornis is buspiron Handelsnaam
Buspar
. Het gebruik ervan leidt niet tot afhankelijkheid. Het duurt echter wel twee weken voordat het begint te werken, in tegenstelling tot benzodiazepinen, die al binnen een uur werken.

Ook een aantal antidepressiva, zoals venlafaxine Handelsnaam
Efexor
, paroxetine Handelsnaam
Seroxat
en andere SSRI's, zijn werkzaam bij de behandeling van een gegeneraliseerde angststoornis. Deze middelen nemen de angst al snel weg, soms al na een paar dagen.

Sommige kruiden als valeriaan (zie Geneeskrachtige kruiden en ‘nutraceuticals': Valeriaan) schijnen ook te werken. Hun werkzaamheid bij de behandeling van angststoornissen als gegeneraliseerde angststoornis moet echter nog verder worden onderzocht. Kava kava is in Nederland wegens de giftige bijwerkingen verboden.

Cognitieve-gedragstherapie blijkt een gunstige werking te hebben bij een gegeneraliseerde angststoornis. Ontspanning, yoga, meditatie, lichaamsbeweging en biofeedback-technieken helpen soms ook (zie Complementaire en alternatieve geneeswijzen: Geest-lichaamtechnieken).

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Fobische stoornissen

Volgende: Obsessieve-compulsieve stoornis

Illustraties
Tabellen
Disclaimer