MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ
In dit onderwerp
Andere mondzweren
Naar boven

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Andere mondzweren

Een verwonding of irritatie, bijvoorbeeld wanneer iemand per ongeluk op de binnenkant van de wang heeft gebeten of erlangs heeft geschraapt, of wanneer een irriterende stof, zoals acetylsalicylzuur Handelsnaam
Acetylsalicylzuur
Aspirine
Aspro
(aspirine), tegen het tandvlees is gehouden, kan de vorming van blaasjes (vesikels, bullae) in de mond veroorzaken. Gewoonlijk breekt het oppervlak van een blaasje snel door (scheurt open) en vormt een zweer. Niet-kwaadaardige zweren zijn meestal pijnlijk totdat de genezing goed op gang is gekomen. Rode overwoekerde plekken op het gehemelte kunnen het gevolg zijn van een slecht passende gebitsprothese of door een prothese die tijdens het slapen in de mond wordt gehouden.

Een zeldzame aandoening die ‘necrotiserende sialometaplasie' wordt genoemd, kan na een verwonding in de mond ontstaan. Bij deze aandoening vormt zich binnen 1 tot 2 dagen na een verwonding meestal op het gehemelte een grote gapende zweer met een diameter tot 2,5 cm. Al ziet het er verontrustend uit, necrotiserende sialometaplasie is relatief pijnloos en geneest zonder behandeling binnen 2 maanden. Een arts kan onderscheid tussen deze aandoening en mondkanker maken op basis van de symptomen (bij kanker duurt het lange tijd voor dezelfde afmeting wordt bereikt en de zweer is tegen die tijd ook pijnlijk) en soms door een biopsie te verrichten (waarbij een weefselstukje wordt verwijderd voor microscopisch onderzoek)

Een bacteriële infectie kan tot zweren en zwelling in de mond leiden. Infecties kunnen worden veroorzaakt door een te sterke groei van organismen die normaal in de mond voorkomen of door in de mond binnengedrongen organismen. Bacteriële infecties afkomstig van gebitselementen of tandvlees kunnen zich verspreiden en een met pus gevulde infectieholte (abces) vormen of een wijdverbreide ontsteking veroorzaken. Bacteriële infecties die zich vanuit door tandbederf aangetaste gebitselementen in de onderkaak naar de mondbodem verspreiden, kunnen een zeer ernstige ontsteking veroorzaken, die ‘angina Ludovici' wordt genoemd. De hierdoor ontstane zwelling kan de tong omhoog duwen en de luchtweg blokkeren. Infecties afkomstig van een tand in de bovenkaak kunnen zich zelfs naar de hersenen uitbreiden.

Tijdens het eerste stadium van de infectie kan er door syfilis in de mond of op de lippen (veelal de bovenlip) een witte pijnloze zweer (venerische zweer, sjanker) ontstaan (zie Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's): Syfilis). De zweer geneest meestal na enkele weken. Als de syfilis niet is behandeld, kan er zich ongeveer 1 tot 4 maanden later een wit gebied (plaque muqueuse) op de lippen of aan de binnenkant van de mond vormen. De sjanker en de plaque muqueuse zijn beide zeer besmettelijk en in dit stadium kan de ziekte zich al door een enkele kus verspreiden. Bij syfilis in een vergevorderd stadium kan er door verweking van een ontstekingsknobbel (gumma of granuloom) een gat in het gehemelte of de tong ontstaan. In dit stadium is de ziekte nauwelijks besmettelijk.

Door herpes zoster, het virus dat waterpokken (varicella) en de pijnlijke huidaandoening gordelroos veroorzaakt (zie Virusinfecties: Gordelroos), kunnen zich aan één kant van de mond verscheidene zweren vormen. Deze zweren zijn het gevolg van een opflakkering van het virus, dat net als het herpes-simplex-virus altijd in het lichaam aanwezig blijft. Herpes zoster wordt in grote lijnen net als ernstige herpes simplex behandeld, maar soms kan de mond weken tot maanden pijnlijk blijven nadat de zweren zijn genezen.

De ziekte van Behçet, een ontstekingsziekte die veel organen aantast, waaronder de ogen, genitaliën, huid, gewrichten, bloedvaten, hersenen en het spijsverteringskanaal (zie Vasculaire bindweefselaandoeningen: Ziekte van Behçet), kan herhaaldelijk pijnlijke mondzweren veroorzaken. Ook lichen planus, een huidziekte, kan ontstekingshaarden in de mond veroorzaken, hoewel deze minder last geven dan die in de huid (zie Jeuk en niet-infectieuze uitslag: Lichen planus). De huidziekten pemphigus en parapemphigus kunnen eveneens de oorzaak zijn van het ontstaan van blaren in de mond (zie Ziekten met blaarvorming: Pemphigus).

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Aften

Volgende: Herpes-simplex-infectie in de mond

Illustraties
Tabellen
Disclaimer