MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Parodontitis

Parodontitis is een ernstige aandoening waarbij de ontsteking van het tandvlees zich naar het steunweefsel van het gebitselement uitbreidt. Langs het gebitselement komt pus vrij naar de mondholte (pyorroe).

illustrative-material.figure-short 1

Parodontitis: van tandplak tot tandverlies

Parodontitis: van tandplak tot tandverlies

Parodontitis is een van de belangrijkste oorzaken van het verlies van tanden en kiezen bij volwassenen en de belangrijkste bij ouderen. De infectie vreet het kaakbeen aan, dat de gebitselementen op hun plaats houdt. De aanvreting verzwakt de aanhechtingen en de gebitselementen gaan loszitten. Een aangetast gebitselement kan uiteindelijk uitvallen of moet mogelijk worden getrokken.

Oorzaken

De meeste gevallen van parodontitis zijn het gevolg van een langdurige ophoping van tandplak met tandsteen tussen het gebitselement en het tandvlees. Tussen de gebitselementen en het tandvlees vormen zich zakvormige gleuven, de zogeheten ‘pockets', die zich naar de tandwortel en het onderliggende kaakbot uitbreiden. In deze pockets hoopt tandplak zich op onder zuurstofvrije omstandigheden, wat de groei van agressieve bacteriesoorten bevordert. Als de ziekte zich verder ontwikkelt, kan er uiteindelijk zo veel kaakbot worden vernietigd dat het gebitselement los gaat zitten en kan uitvallen.

De snelheid waarmee parodontitis zich ontwikkelt, varieert sterk, zelfs bij mensen die ongeveer evenveel tandsteen hebben. Dat komt doordat tandplak verschillende soorten en hoeveelheden bacteriën bevat en doordat mensen verschillend op de bacteriën reageren. Parodontitis kan maandenlange vlagen van weefselvernietiging veroorzaken, gevolgd door perioden waarin de ziekte ogenschijnlijk geen schade meer aanricht.

Veel ziekten en stoornissen kunnen iemand gevoelig maken voor parodontitis, zoals diabetes mellitus, het syndroom van Down, de ziekte van Crohn, leukopenie en aids. Bij aidspatiënten ontwikkelt parodontitis zich snel.

Symptomen

De eerste symptomen van parodontitis zijn bloedingen, rood tandvlees en een slechte adem (halitose). Met behulp van een dun instrument kan worden bepaald hoe diep de pockets in het tandvlees zijn en met behulp van röntgenfoto's wordt bekeken hoeveel kaakbot er al verloren is gegaan. Naarmate meer bot verloren gaat, gaan de gebitselementen steeds losser zitten en nemen ze een andere stand aan. De voortanden gaan vaak naar buiten staan. Parodontitis veroorzaakt meestal pas pijn als het gebitselement zo los zit dat deze tijdens het kauwen beweegt of wanneer zich een abces (een pusophoping) heeft gevormd.

Behandeling

In tegenstelling tot gingivitis, die meestal door een goede mondhygiëne geneest, is bij parodontitis herhaalde professionele behandeling noodzakelijk. Een patiënt die een goede mondhygiëne in acht neemt, kan de pockets zelf slechts 2 tot 3 mm onder de tandvleesrand reinigen. De tandarts kan pockets door middel van curettage (schoonkrabben met een curette) of rootplaning (glad maken en polijsten van worteloppervlakken) maximaal 4 tot 6 mm diep schoonmaken, waarbij alle tandsteen en de aangetaste worteloppervlakken grondig worden verwijderd. Bij pockets van meer dan 5 mm diep is vaak een operatieve ingreep nodig. Via een operatie kan een tandarts of parodontoloog het gebitselement onder de tandvleeslijn bereiken (parodontale lapoperatie) om de gebitselementen grondig schoon te maken en de door de infectie veroorzaakte botdefecten te herstellen. Een tandarts of parodontoloog kan ook een deel van het geïnfecteerde en losgelaten tandvlees verwijderen (een gingivectomie) zodat het overige tandvlees weer strak om het gebitselement kan groeien en de patiënt de tandplak zelf weer kan verwijderen.

Parodontale abcessen kunnen in hoog tempo botweefsel beschadigen. Een onmiddellijke operatieve ingreep en eventuele lokale toediening van geneesmiddelen kunnen de schade echter beperken en ervoor zorgen dat het bot weer aangroeit. Als de mond na de operatie pijnlijk is, kan tweemaal per dag gedurende één minuut spoelen met een mondspoeling met chloorhexidine Handelsnaam
Corsodyl
Hibitane
tijdelijk de tandenborstel en tandzijde vervangen.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Gingivitis

Volgende: Terugtrekkend tandvlees

Illustraties
Tabellen
Disclaimer