MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Proctitis

Proctitis is een ontsteking van de bekleding van het rectum (rectaal slijmvlies).

Proctitis, een aandoening die steeds vaker voorkomt, kan verschillende oorzaken hebben. Proctitis kan worden veroorzaakt door de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. De aandoening kan ook het gevolg zijn van een seksueel overdraagbare aandoening (zoals gonorroe, syfilis, infectie met Chlamydia trachomatis, het herpes-simplex-virus of het cytomegalovirus), vooral bij homoseksuele mannen.

Mensen met een verminderde afweer hebben ook een hoger risico van proctitis, in het bijzonder door een infectie met het herpes-simplex-virus of het cytomegalovirus. Proctitis kan ook worden veroorzaakt door enkele bacteriën die niet seksueel worden overgedragen, zoals Salmonella, of door het gebruik van een antibioticum dat de normale darmflora vernietigt, waardoor andere bacteriën de darm kunnen koloniseren (zie Colitis pseudomembranacea: Introductie). Een andere oorzaak van proctitis is radiotherapie gericht op of in de nabijheid van het rectum. Deze therapie wordt algemeen gebruikt bij kanker van de prostaat of het rectum.

Symptomen en diagnose

Proctitis veroorzaakt doorgaans pijnloze bloedingen of leidt tot uitscheiding van slijm via het rectum. Bij gonorroe en infecties met het herpes-simplex-virus of het cytomegalovirus kunnen de anus en het rectum bijzonder pijnlijk zijn.

De arts moet met een anoscoop of sigmoïdoscoop de binnenkant van het rectum inspecteren om een diagnose te kunnen stellen en zal voor onderzoek een weefselmonster van het rectale slijmvlies nemen. Via laboratoriumonderzoek kan dan worden vastgesteld welke bacterie, welke schimmel of welk virus mogelijk verantwoordelijk is. Daarnaast kan de arts ook andere delen van de darm onderzoeken met behulp van coloscopie of röntgenonderzoek na een klysma met bariumpap.

Behandeling

Antibiotica vormen de beste behandeling van proctitis die het gevolg is van een specifieke bacteriële infectie. Wanneer de proctitis het gevolg is van een antibioticum dat de normale darmflora heeft vernietigd, kan de arts metronidazol Handelsnaam
Flagyl
Elyzol
Metrogel
Rozex
of vancomycine Handelsnaam
Vancocin CP
voorschrijven. Met deze middelen kunnen de schadelijke bacteriën worden vernietigd die de plaats hebben ingenomen van de normale darmflora.

Wanneer radiotherapie de oorzaak is of wanneer de oorzaak onbekend is, kunnen ontstekingsremmende middelen als hydrocortison Handelsnaam
Buccalsone
Locoid
Mildison
Solu‑Cortef
(een corticosteroïd) of mesalazine Handelsnaam
Asacol
Pentasa
Salofalk
verlichting geven. Zowel hydrocortison Handelsnaam
Buccalsone
Locoid
Mildison
Solu‑Cortef
als mesalazine Handelsnaam
Asacol
Pentasa
Salofalk
kunnen als klysma of als zetpil worden toegediend. Sommige corticosteroïden zijn verkrijgbaar in de vorm van schuim dat met behulp van een patroon en een applicator kan worden ingebracht. Mesalazine Handelsnaam
Asacol
Pentasa
Salofalk
en andere ontstekingsremmende middelen, zoals sulfasalazine Handelsnaam
Salazopyrine
en olsalazine Handelsnaam
Dipentum
, kunnen voor een extra effect oraal worden ingenomen op hetzelfde moment dat geneesmiddelen rectaal worden toegediend. Als de ontsteking door deze behandelingen niet afneemt, kan op het geïnfecteerde gebied direct formaline worden aangebracht of kunnen orale corticosteroïden worden gebruikt. Er wordt ook wel gebruikgemaakt van laser of argonplasmacoagulatie (APC).

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Pilonidale aandoening

Volgende: Rectale prolaps

Illustraties
Tabellen
Disclaimer