MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Rectale prolaps

Een rectale prolaps is een uitstulping van het rectum via de anus.

Bij een rectale prolaps keert het rectum zich binnenstebuiten zodat het rectale slijmvlies als een donkerrode, vochtige ‘vinger' uit de anus steekt. In zeldzamere gevallen stulpt het rectum uit in de vagina (rectokèle (zie Bekkenbodemaandoeningen: Typen en symptomen)).

Een tijdelijke prolaps van alleen het rectale slijmvlies komt vaak voor bij verder gezonde jonge kinderen, waarschijnlijk omdat het kind bij de stoelgang ‘perst'. Dit is zelden ernstig. Bij volwassenen heeft de prolaps van het rectale slijmvlies de neiging te blijven bestaan en te verergeren, zodat het rectum nog verder uitzakt. Een complete prolaps van het rectum wordt ‘procidentia' genoemd. Dit komt het meest voor bij vrouwen ouder dan 60 jaar.

Om de ernst van de prolaps te kunnen beoordelen, onderzoekt de arts het anale gebied nadat de patiënt heeft ‘geperst'. Door met een gehandschoende vinger de anale sfincter te onderzoeken, kan de arts vaak een verminderde spiertonus vaststellen. Sigmoïdoscopie en röntgenonderzoek met bariumpap (zie Symptomen en diagnose van spijsverteringsstoornissen: Endoscopie) van de dikke darm kan een onderliggende aandoening aan het licht brengen.

Behandeling

Bij jonge en wat oudere kinderen kan een laxeermiddel de drang tot ‘persen' wegnemen. Door tussen de defecaties de billen tegen elkaar te binden, geneest de prolaps gewoonlijk vanzelf.

Bij volwassenen kan het probleem meestal alleen operatief worden verholpen. Door de operatie geneest de procidentia vaak volledig. Bij een bepaalde buikoperatie wordt het gehele rectum opgetild, teruggetrokken en aan het heiligbeen in het bekken bevestigd. Bij een andere operatie wordt een gedeelte van het rectum verwijderd en wordt het restant aan het heiligbeen gehecht.

Bij mensen die vanwege hun bijzonder hoge leeftijd of een slechte gezondheid te zwak zijn om te kunnen worden geopereerd, geniet een operatie aan het rectum de voorkeur boven een buikoperatie. Bij een bepaalde operatie aan het rectum wordt een draad of plastic lus ingebracht die de sfincter omcirkelt. Deze operatie wordt de ‘Thiersche plastiek' genoemd. Als alternatief kan een deel van het rectum of het overtollige slijmvlies van het rectum worden weggesneden (excisie).

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Proctitis

Illustraties
Tabellen
Disclaimer