MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Aandoeningen door aderafsluiting

Aandoeningen door aderafsluiting worden door een afsluiting van de kleine aders van de lever veroorzaakt.

Aandoeningen door aderafsluiting kunnen op elke leeftijd ontstaan. Vooral kinderen in de leeftijd van 1 tot 3 jaar zijn kwetsbaar omdat ze nauwere bloedvaten hebben, maar aderafsluiting komt ook bij oudere mensen voor. Afsluiting van de kleine aders kan worden veroorzaakt door stoffen die giftig zijn voor de bloedvaten in de lever, zoals bepaalde alkaloïden in crotalaria- en seneciobladeren (in Jamaica gebruikt in kruidenthee) en bepaalde geneesmiddelen, waaronder celdelingremmende middelen als cyclofosfamide Handelsnaam
Endoxan
Cycloblastine
en azathioprine Handelsnaam
Imuran
. Een afsluiting van de kleine bloedvaten kan ook ontstaan door radiotherapie (zoals wordt toegepast bij beenmergtransplantatie) en door antistoffen die bij de afstoting van een getransplanteerde lever worden geproduceerd.

Door een dergelijke afsluiting hoopt het bloed zich op in de lever, waardoor er minder bloed de lever in stroomt. De gebrekkige bloedvoorziening leidt vervolgens tot beschadiging van de levercellen.

illustrative-material.figure-short 1

Bloedvoorziening van de lever

Symptomen

De symptomen van een aderafsluiting kunnen plotseling ontstaan. Door de afsluiting van de kleine aders vult de lever zich met bloed, waardoor het orgaan gevoelig wordt wanneer de arts op de buik drukt. Er kan vocht weglekken van het oppervlak van de opgezette lever, dat zich vervolgens in de buik ophoopt, een aandoening die ‘ascites' wordt genoemd. Daarnaast kan geelzucht (een gelige verkleuring van de huid en het oogwit) ontstaan. Door de ophoping van bloed in de lever stijgt ook de bloeddruk in de poortader (een aandoening die ‘portale hypertensie' wordt genoemd) en in de aders die erin uitmonden. Door deze portale hypertensie kunnen verwijde, kronkelige (spat)aders in de slokdarm (oesofagusvarices) ontstaan die kunnen scheuren en bloeden, soms zeer hevig. Het bloed wordt uitgebraakt, maar een deel komt in het spijsverteringskanaal terecht, met zwarte ontlasting (melaena) tot gevolg. Bij een ernstige bloeding kan zelfs shock ontstaan.

Prognose en behandeling

De prognose hangt af van de omvang van de beschadiging en of het letsel (blootstelling aan giftige stof) opnieuw ontstaat. Kenmerkend voor aderafsluiting in de lever is dat de afsluiting snel verdwijnt en dat, ongeacht de behandeling, herstel optreedt. Binnen ongeveer drie maanden overlijdt echter 25% van de mensen met aderafsluiting aan de gevolgen van leverinsufficiëntie. Bij de meeste patiënten met de aandoening blijft de druk in de poortader hoog en leidt het letsel tot cirrose (ernstige littekenvorming op de lever).

Voor afgesloten aders bestaat geen specifieke behandeling. Wanneer de afsluiting wordt veroorzaakt door een giftige stof, is de enige behandeling het gebruik van die stof te staken. De aandoening komt vaak terug, vooral door aanhoudende consumptie van kruidenthee van crotalaria- of seneciobladeren.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Afwijkingen van de leverslagader

Illustraties
Tabellen
Disclaimer