MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Nierschorsnecrose

Nierschorsnecrose (cortexnecrose) is weefselversterf door afsluiting van de kleine slagaders die het buitenste gedeelte van de nieren (de nierschors of cortex) van bloed voorzien en waardoor acute nierinsufficiëntie ontstaat.

Nierschorsnecrose kan op alle leeftijden voorkomen. Ongeveer 10% van de gevallen doet zich bij baby's en kinderen voor. Bij meer dan de helft van de pasgeborenen met deze aandoening traden tijdens de geboorte complicaties op door voortijdig loslaten van de placenta. De op één na meest voorkomende oorzaak is een bacteriële infectie in de bloedbaan (sepsis). Bij kinderen kan nierschorsnecrose ontstaan na infectie, uitdroging, shock of het hemolytisch-uremisch syndroom (zie Bloedings- en stollingsstoornissen: Oorzaken).

Bij volwassenen is sepsis in eenderde van alle gevallen de oorzaak van nierschorsnecrose. Ongeveer de helft van de beschreven gevallen bij vrouwen doet zich voor na zwangerschapscomplicaties, zoals het voortijdig loslaten of een afwijkende ligging van de placenta, baarmoederbloedingen, infecties onmiddellijk na de bevalling, afsluiting van slagaders door vruchtwater, overlijden van de foetus in de baarmoeder en zwangerschapshypertensie (pre-eclampsie).

Andere oorzaken van nierschorsnecrose bij volwassenen zijn onder meer afstoting van een getransplanteerde nier, brandwonden of ontsteking van de alvleesklier.

Symptomen en diagnose

De urine wordt door de aanwezigheid van bloed vaak rood of donkerbruin. Ook kan de patiënt pijn hebben in de flanken. Vaak is er sprake van koorts. Bloeddrukveranderingen, waaronder licht verhoogde bloeddruk of zelfs lage bloeddruk, komen vaak voor.

Het stellen van de diagnose ‘nierschorsnecrose' kan moeilijk zijn omdat de verschijnselen op een groot aantal andere vormen van acute nierinsufficiëntie lijken. Er kan nierschorsnecrose worden vermoed wanneer de urineproductie plotseling sterk afneemt of volledig stopt bij iemand met een verhoogd risico door een andere aandoening.

Bloedonderzoek kan een toename van het aantal witte bloedcellen en gebroken rode bloedcellen in het bloed te zien geven. Ook kan in het bloed een verhoogde spiegel worden aangetroffen van stoffen die gewoonlijk bij de beschadiging van nierweefsel vrijkomen, zoals het enzym lactaatdehydrogenase. Het kleine beetje urine dat wordt geproduceerd, bevat eiwit en veel witte en rode bloedcellen, evenals niercellen en ander afvalmateriaal.

Aanvankelijk kunnen de nieren er bij echografisch onderzoek groot uitzien, maar na 6 tot 8 weken zijn ze tot de helft van hun normale grootte gekrompen. Als er op röntgenfoto's kalkafzettingen te zien zijn, is dat een aanwijzing voor nierschorsnecrose, maar dit soort afzettingen komt slechts bij 20 tot 50% van de patiënten voor. De diagnose kan meestal met computertomografie (CT-scan) worden bevestigd. Een nierbiopsie en angiografie leveren belangrijke informatie op, maar zijn ingrijpende onderzoeken en worden bij de meeste patiënten niet uitgevoerd.

Behandeling

Behandeling is vaak moeilijk omdat de onderliggende aandoening moet worden behandeld. Bij nierinsufficiëntie is dialyse nodig. Van de patiënten geneest 20 tot 40% gedeeltelijk, waarbij voldoende herstel van nierfunctie optreedt om na een aantal maanden de dialyse te kunnen staken. Voor de meeste patiënten met nierschorsnecrose is levenslange dialyse of niertransplantatie echter de enige oplossing.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Nieradertrombose

Illustraties
Tabellen
Disclaimer