MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Maligne nefrosclerose

Bij maligne (kwaadaardige) nefrosclerose worden de kleinste nierslagaders door ernstig verhoogde bloeddruk (maligne hypertensie) beschadigd en ontstaat snel nierinsufficiëntie.

Maligne nefrosclerose ontstaat bij ongeveer 1% van de patiënten met hoge bloeddruk en komt vaker voor bij negroïde mensen dan bij blanken. Maligne nefrosclerose komt het vaakst voor bij mannen tussen de 40 en 50 jaar en bij vrouwen tussen de 30 en 40 jaar.

Maligne hypertensie is meestal het gevolg van slecht gereguleerde hoge bloeddruk. Maligne hypertensie kan ook het gevolg zijn van andere aandoeningen, zoals glomerulonefritis, vernauwing van de nierslagader (renovasculaire hypertensie), ontsteking van nierbloedvaten (vasculitis) of, in zeldzame gevallen, hormonale aandoeningen als het feochromocytoom, het syndroom van Conn of het syndroom van Cushing.

Symptomen en diagnose

De symptomen zijn aanvankelijk het gevolg van de effecten van de sterk verhoogde bloeddruk op het hart en de hersenen. Symptomen als rusteloosheid, wazig zien, hoofdpijn, misselijkheid, braken, slaperigheid en verwardheid zijn het gevolg van zwelling van het hersenweefsel. Ook kunnen epileptische aanvallen en bewusteloosheid optreden als de zwelling ernstig is of als er een hersenbloeding ontstaat.

Bij het controleren van de achterwand van het oog met behulp van een oftalmoscoop kunnen gebieden met bloedingen, vochtophoping en zwelling van de oogzenuw worden waargenomen. Verder kunnen een vergroot hart en hartfalen worden gevonden.

Door de nierbeschadiging ontstaan uiteindelijk de symptomen van nierinsufficiëntie, zoals vermoeidheid en zwakte. Eiwit dat uit de nieren lekt, kan samen met bloedcellen in de urine worden aangetoond. Bloedarmoede (anemie) wordt vaak veroorzaakt door afbraak en een verstoorde productie van rode bloedcellen. Uitgebreide stolselvorming in de bloedvaten (gedissemineerde intravasale stolling) (zie Bloedings- en stollingsstoornissen: Diffuse intravasale bloedstolling) kan ook voorkomen. De concentratie in het bloed van door de (bij)nieren geproduceerde hormonen die een rol spelen bij de regulatie van de bloeddruk (renine en aldosteron) is vaak erg hoog.

Prognose en behandeling

Als maligne nefrosclerose niet wordt behandeld, overlijdt ongeveer 50% van de patiënten binnen een halfjaar en de andere 50% meestal binnen een jaar. Ongeveer 60% van de sterfgevallen was vroeger het gevolg van nierinsufficiëntie, 20% van hartfalen, 19% van CVA en 1% van een hartinfarct. Het sterftecijfer neemt aanzienlijk af als de hoge bloeddruk agressief wordt behandeld met een dieet en geneesmiddelen.

Patiënten met minder ernstige nierinsufficiëntie hebben het meest baat bij behandeling. Patiënten met progressieve nierinsufficiëntie kunnen door dialyse in leven worden gehouden en herstellen soms zodanig dat de dialyse kan worden gestaakt.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Athero-embolische nierziekte

Volgende: Nieradertrombose

Illustraties
Tabellen
Disclaimer