MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Nieradertrombose

Nieradertrombose is een afsluiting van de ader die het bloed uit de nieren afvoert.

Bij volwassenen treedt nieradertrombose vaak op bij andere nieraandoeningen die het nefrotisch syndroom veroorzaken, waarbij grote hoeveelheden eiwitten via de urine verloren gaan. Nieradertrombose kan ook worden veroorzaakt door nierkanker of aandoeningen die druk uitoefenen op de nierader (bijvoorbeeld een tumor) of op de onderste holle ader, waarin de nierader uitmondt. Andere mogelijke oorzaken zijn het gebruik van de anticonceptiepil, verwonding of, in zeldzame gevallen, thrombophlebitis migrans (een aandoening waarbij steeds opnieuw ergens in verschillende aders in het gehele lichaam stolsels ontstaan).

Symptomen en diagnose

Afsluiting van de nierader ontstaat meestal geleidelijk (chronisch), maar kan ook plotseling (acuut) ontstaan. Afhankelijk van het feit of de aandoening geleidelijk of plotseling ontstaat, kan de aandoening op twee manieren verlopen.

Bij volwassen patiënten begint en verloopt de aandoening gewoonlijk geleidelijk en zonder symptomen en blijft de ziekte onopgemerkt. Een toevallige aanwijzing ontstaat wanneer een stukje stolsel afbreekt en van de nierader via de bloedsomloop in een longslagader terechtkomt (longembolie) (zie Longembolie: Introductie). Hierbij ontstaat kortademigheid en plotselinge pijn in de borst, die bij het inademen erger wordt. Bij dubbelzijdige afsluiting neemt de urineproductie af.

Bij de meeste kinderen en een klein aantal volwassenen begint en verloopt de aandoening acuut, waarbij symptomen optreden en de ziekte wordt ontdekt. Pijn, vaak het eerste symptoom, ontstaat gewoonlijk in de rug achter de onderste ribben en in de heupen. De patiënt kan koorts hebben, minder urine produceren dan normaal, eiwit en bloed in de urine hebben en vocht en zout (natrium) vasthouden waardoor weefsels opzwellen (oedeem). Bloedonderzoek kan een abnormaal groot aantal witte bloedcellen en aanwijzingen voor nierinsufficiëntie te zien geven.

Op een echogram is een vergrote nier zichtbaar als de afsluiting plotseling is ontstaan of een verschrompelde nier als de afsluiting geleidelijk is ontstaan. Uit beeldvormend onderzoek, zoals nucleair geneeskundig onderzoek, blijkt dat de nierfunctie slecht is. Met doppleronderzoek, waarbij geluidsgolven worden gebruikt, kan de afsluiting te zien zijn. Wanneer aanvullende informatie nodig is, kunnen computertomografie (CT-scan) of angiografie van de nierslagaders worden uitgevoerd.

Prognose en behandeling

De prognose is afhankelijk van de oorzaak van de trombose, van de complicaties en van de mate waarin de nieren zijn aangetast. Overlijden door nieradertrombose komt zelden voor en is meestal het gevolg van een dodelijke onderliggende oorzaak of van complicaties als een longembolie. De gevolgen voor de nierfunctie zijn afhankelijk van de vraag of één of beide nieren zijn aangetast, of de bloedstroom wordt hersteld en hoe goed de nierfunctie was voordat de afsluiting optrad.

De primaire behandeling bestaat uit toediening van antistollingsmiddelen, wat de nierfunctie meestal verbetert doordat verdere stolselvorming wordt voorkomen en het risico van longembolie kleiner wordt. Het gebruik van geneesmiddelen die bloedstolsels oplossen (trombolytica) is een behandeling die nog niet zo lang bestaat en die nog niet routinematig wordt toegepast. Stolsels in de nierader worden zelden operatief verwijderd.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Maligne nefrosclerose

Volgende: Nierschorsnecrose

Illustraties
Tabellen
Disclaimer