MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Nierletsel

Van de het urinewegsysteem wordt de nier het vaakst beschadigd. Meestal is de oorzaak stomp geweld door een ongeval met een motorvoertuig, een val of een sportongeval. Diep nierletsel kan ontstaan door een schot- of steekwond. Ook kan letsel het gevolg zijn van een diagnostische procedure, zoals een nierbiopsie, maar dat komt niet vaak voor. Een enkele keer is de beschadiging het gevolg van een behandeling, zoals behandeling voor nierstenen, waaronder extracorporele schokgolflithotripsie (vergruizing) of percutane ingrepen.

illustrative-material.figure-short 1

Nierletsel: licht tot ernstig

Nierletsel: licht tot ernstig

De ernst van nierletsel kan sterk variëren. Bij licht letsel kan er alleen een bloeduitstorting op de nier zijn ontstaan. Bij ernstiger letsel kan in de nier echter een scheur zijn opgetreden en kan urine in het omliggende weefsel weglekken. Als de nier van de bloedvaten is losgescheurd, kan dit tot een hevige bloeding, shock of overlijden leiden. Nierletsel veroorzaakt meestal bloed in de urine.

Symptomen en diagnostisch onderzoek

Als een nierbeschadiging niet wordt behandeld of als de beschadiging ernstig is, kunnen complicaties als nierinsufficiëntie, hoge bloeddruk, late bloedingen en infectie optreden.

Een beschrijving van de toedracht, de klachten van de patiënt en lichamelijk onderzoek helpen de arts bij het diagnosticeren van een nierbeschadiging. Bloed in de urine (met het blote oog dan wel microscopisch zichtbaar) is de belangrijkste aanwijzing voor nierletsel. Bij ernstige nierbeschadigingen kunnen als de patiënt veel bloed verliest lage bloeddruk en bloedarmoede ontstaan. Andere aanwijzingen voor nierletsel zijn blauwe plekken in de flank (het gebied tussen de ribben en de heup), indrukken van een veiligheidsgordel, gebroken onderste ribben of pijn in de bovenbuik. Meestal is stomp nierletsel gering en wordt er slechts een microscopisch klein beetje bloed in de urine aangetroffen. Bij scherp letsel kan de plaats van de wond (in de bovenbuik, in het midden van de buik, in de rug of in de zij) aanwijzingen opleveren voor de vraag of de nieren ook geraakt zijn.

Bij een vermoeden van letsel kunnen beelden van de nieren en de urinewegen worden gemaakt. Voor nauwkeurige vaststelling van de plaats en de omvang van het letsel kan het beste computertomografie (CT-scan) of intraveneuze urografie worden gebruikt. Soms is aanvullend beeldvormend onderzoek nodig om de diagnose te bevestigen.

Behandeling

In het algemeen herstelt de patiënt weer van nierletsel, mits de diagnose snel wordt gesteld en de patiënt onmiddellijk wordt behandeld. De behandeling begint met maatregelen om het bloedverlies onder controle te krijgen en shock te voorkomen. Er wordt intraveneus vocht toegediend om de bloeddruk op peil te houden en de urineproductie te stimuleren. Bij kleine nierbeschadigingen bestaat de behandeling vaak alleen uit bedrust en zorgvuldige regulatie van de vochtbalans. Dankzij deze maatregelen kan de nier namelijk spontaan genezen. Ernstige beschadigingen moeten vaak operatief worden behandeld. Er kunnen bloedtransfusies nodig zijn. In zeldzame gevallen moet de nier worden verwijderd.

Bij nierinsufficiëntie kan levenslange behandeling nodig zijn. Andere complicaties van nierbeschadiging die moeten worden behandeld, zijn hoge bloeddruk, late bloeding en infectie.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Letsel van de urineleiders

Illustraties
Tabellen
Disclaimer