MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ
In dit onderwerp
Calorieën
Naar boven

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Calorieën

Een calorie is een eenheid van energie. Voedingsmiddelen bevatten calorieën, dat wil zeggen dat het voedsel energie aan het lichaam levert, die wordt vrijgemaakt wanneer het voedsel wordt afgebroken tijdens de spijsvertering. Energie stelt de cellen in staat al hun functies uit te voeren, zoals de aanmaak van eiwitten en andere stoffen die het lichaam nodig heeft. Energie kan onmiddellijk worden gebruikt of voor later gebruik worden opgeslagen.

Wanneer de energietoevoer, dat wil zeggen het aantal calorieën dat met de voeding wordt ingenomen, groter is dan wat het lichaam direct nodig heeft, wordt de overtollige energie door het lichaam opgeslagen. De meeste overtollige energie wordt opgeslagen als vet. Een gedeelte wordt opgeslagen als koolhydraten, gewoonlijk in de lever en de spieren. Het gevolg is gewichtstoename. Een positieve energiebalans van zo'n 120 kcal per dag leidt tot een toename van het lichaamsgewicht van 5 kilogram in één jaar tijd.

Wanneer de energie-inname niet aan de behoeften van het lichaam voldoet, gaat het lichaam de in de lever en spieren opgeslagen koolhydraten gebruiken. Doordat het lichaam opgeslagen koolhydraten snel vrijmaakt en doordat bij het vrijmaken van koolhydraten gewoonlijk water wordt uitgescheiden, treedt in het begin vaak snel gewichtsverlies op. De kleine hoeveelheid opgeslagen koolhydraten levert echter slechts korte tijd energie. Vervolgens gebruikt het lichaam opgeslagen vet. Het omzetten van vet in energie verloopt langzamer, zodat het gewichtsverlies trager verloopt wanneer het lichaam vet als energiebron gebruikt. De opgeslagen hoeveelheid vet is echter groter en kan bij de meeste mensen lange tijd energie leveren. Alleen bij langdurig, ernstig energietekort breekt het lichaam eiwit af. Normaal gevoede personen die volledig verhongeren (die geen voedsel gebruiken om energie te leveren), overlijden binnen 8 tot 12 weken.

De energiebehoefte varieert sterk, van ongeveer 1500 tot meer dan 4000 kilocalorieën per dag, afhankelijk van leeftijd, geslacht en lichamelijke activiteit. Doorgaans hebben vrouwen die een zittend leven leiden, jonge kinderen en oudere volwassenen ongeveer 1800 kilocalorieën per dag nodig. Oudere kinderen, actieve volwassen vrouwen en mannen die een zittend leven leiden, hebben ongeveer 2000 kilocalorieën nodig. Actieve adolescente jongens en jonge mannen hebben ongeveer 2400 kilocalorieën nodig. Het indelen van de calorieopname in periodes van 24 uur (dagelijkse opname) is echter willekeurig. Bovendien varieert de behoefte van het lichaam naargelang de activiteit op een bepaald moment. Bij zware inspanning, in het bijzonder bij aerobics, neemt de behoefte sterk toe en bij gebrek aan activiteit zijn de behoeften lager.

illustrative-material.sidebar 2

Hoe worden de calorieën in voedingsmiddelen gemeten?

De etiketten op voedingsmiddelen bevatten altijd het aantal kilocalorieën per 100 gram en per portie. Maar hoe wordt dit aantal berekend? Het antwoord is verbazend eenvoudig: het voedingsmiddel wordt verbrand. Een monster van het voedingsmiddel wordt in een geïsoleerde, met zuurstof gevulde ruimte geplaatst die is omgeven door water. Deze ruimte wordt ‘bomcalorimeter' genoemd. Het monster wordt volledig verbrand. Door de verbrandingswarmte stijgt de temperatuur van het water. Deze temperatuurstijging geeft het aantal calorieën in het voedingsmiddel aan. Als de temperatuur van het water bijvoorbeeld met 20 graden stijgt, bevat het voedingsmiddel 20 calorieën. Deze methode voor meting van het aantal calorieën wordt ‘directe calorimetrie' genoemd.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Behoefte aan voedingsstoffen

Volgende: Diëten

Illustraties
Tabellen
Disclaimer