MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Foliumzuur

Foliumzuur (folaat) is, samen met vitamine-B12, nodig voor de vorming van normale rode bloedcellen en de synthese van DNA, het genetisch materiaal van de cellen.

Foliumzuurgebrek

Doordat het lichaam slechts een kleine hoeveelheid foliumzuur (folaat) opslaat, leidt te weinig foliumzuur in de voeding binnen enkele maanden tot een tekort. Foliumzuurgebrek komt vaak voor doordat veel mensen niet voldoende rauwe bladgroenten en citrusvruchten eten. Ondervoeding bij alcoholisme is een veel voorkomende oorzaak. Ook leidt het gebruik van grote hoeveelheden alcohol tot verstoring van de opname en verwerking (metabolisme) van foliumzuur. Bepaalde middelen tegen epileptische aanvallen (zoals fenytoïne Handelsnaam
Diphantoine‑Z
Epanutin
en fenobarbital Handelsnaam
Fenobarbital
) en geneesmiddelen voor de behandeling van colitis ulcerosa (zoals sulfasalazine Handelsnaam
Salazopyrine
) verminderen de opname van deze vitamine. Methotrexaat Handelsnaam
Emthexate
Ledertrexate
(vaak gebruikt voor de behandeling van kanker en reumatoïde artritis) en co-trimoxazol (een antibioticum) verstoren de stofwisseling van foliumzuur.

Dit tekort kan ook ontstaan bij vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven en personen die dialyse ondergaan, omdat hun behoefte aan foliumzuur verhoogd is.

Symptomen, diagnose en behandeling

Bij personen met een foliumzuurgebrek kan bloedarmoede ontstaan die te vergelijken is met bloedarmoede als gevolg van vitamine-B12-gebrek.

Vermoeidheid kan het eerste symptoom zijn. Naast de algemene symptomen van bloedarmoede (zoals bleekheid, prikkelbaarheid, kortademigheid en duizeligheid) kan foliumzuurgebrek leiden tot een rode, pijnlijke tong, verminderde smaakzin, gewichtsverlies en diarree. Als een zwangere vrouw foliumzuurgebrek heeft, kan de baby een aangeboren afwijking hebben aan het ruggenmerg (neuralebuisdefect).

Als bij een bloedonderzoek grote rode bloedcellen worden gevonden bij iemand die bloedarmoede heeft of die ondervoed is, meet de arts de foliumzuurconcentratie in een bloedmonster. Een laag gehalte wijst op dit tekort.

De behandeling bestaat uit het innemen van dagelijkse doses van een foliumzuursupplement. Personen die geneesmiddelen gebruiken die de opname of de stofwisseling van foliumzuur verstoren, dienen uit voorzorg een foliumzuursupplement te gebruiken. Vrouwen die zwanger zijn of van plan zijn zwanger te worden, dienen hogere doses te gebruiken om het risico van aangeboren afwijkingen bij de baby te voorkomen.

Overdosering van foliumzuur

Foliumzuur is doorgaans niet giftig. Zeer hoge doses kunnen zenuwbeschadiging bij personen met vitamine-B12-gebrek verergeren.

In Nederland is het nog niet toegestaan om foliumzuur aan voedingsmiddelen toe te voegen. Foliumzuur mag alleen worden toegevoegd als bij de productie foliumzuur verloren gaat. Verrijking van één of meer veelgegeten producten zou de hoeveelheid die de gemiddelde Nederlander binnenkrijgt, kunnen verhogen. Bij een laag doseringsniveau hoeft dit geen risico's op te leveren.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Nicotinezuur

Illustraties
Tabellen
Disclaimer