MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Jodium

Het meeste jodium in het lichaam bevindt zich in de schildklier. Jodium in de schildklier is nodig voor de vorming van schildklierhormonen.

Jodiumgebrek

Jodiumgebrek komt zelden voor doordat in de meeste landen jodium (als jodide) wordt toegevoegd aan het in de handel verkrijgbare keukenzout (jozo-zout).

Bij jodiumgebrek treedt vergroting van de schildklier op, waardoor struma (krop) ontstaat, doordat de schildklier tracht meer jodium vast te houden voor de productie van schildklierhormonen. Jodiumgebrek veroorzaakt dezelfde symptomen als een traag werkende schildklier (hypothyreoïdie (zie Schildklieraandoeningen: Hypothyreoïdie)). Bij volwassenen zijn de symptomen onder meer een gezwollen huid, een hese stem, verminderde verstandelijke vermogens, een droge en schilferige huid, dun en stug haar en gewichtstoename. Als een zwangere vrouw dit tekort heeft, kan het kind afwijkende groei en ontwikkeling van de hersenen tonen. Tenzij de baby vlak na de geboorte wordt behandeld, treedt geestelijke achterstand en achtergebleven lengtegroei (cretinisme) op. Bij een kernongeval verhoogt jodiumgebrek het risico van schildklierkanker bij kinderen doordat door het jodiumtekort in de schildklier het radioactieve jodium overmatig wordt opgestapeld.

De diagnose ‘jodiumgebrek' wordt gebaseerd op uitslagen van bloedonderzoeken die wijzen op lage jodium- en schildklierhormoonspiegels, een hoge thyrotropinespiegel (TSH-spiegel) of op de aanwezigheid van struma (alleen bij volwassenen). De behandeling bestaat uit jodiumsupplementen. Zuigelingen kunnen ook schildklierhormoonsupplementen nodig hebben, soms levenslang.

Overdosering van jodium

Overmatige inname van jodium komt zelden voor en is gewoonlijk het gevolg van het gebruik van jodiumsupplementen voor behandeling van een langdurig jodiumgebrek. Soms gebruiken mensen die aan zee wonen te veel jodium doordat ze veel zeevis en schaal- en schelpdieren eten en water met een hoog jodiumgehalte drinken. Te veel jodium kan ertoe leiden dat de schildklier overactief wordt en te veel schildklierhormonen produceert (een aandoening die ‘hyperthyreoïdie' wordt genoemd (zie Schildklieraandoeningen: Hyperthyreoïdie)). Als gevolg daarvan treedt schildkliervergroting op, waardoor struma ontstaat.

De diagnose wordt gesteld op basis van symptomen en van hoge jodium- en schildklierhormoonspiegels en een lage thyrotropinespiegel (TSH-spiegel) in het bloed. De behandeling bestaat uit het gebruik van niet-gejodeerd zout en verminderd gebruik van jodiumhoudende levensmiddelen.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: IJzer

Volgende: Kalium

Illustraties
Tabellen
Disclaimer