MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Hyperaldosteronisme

Bij hyperaldosteronisme leidt overproductie van aldosteron tot het vasthouden (retentie) van natrium en daarbij water, een verhoogde uitscheiding van kalium en tot verhoogde bloeddruk, zwakte en, in zeldzame gevallen, tot perioden van verlamming.

Aldosteron (een hormoon dat door de bijnieren wordt geproduceerd en afgegeven) geeft aan de nieren het signaal om minder natrium en meer kalium uit te scheiden. De aldosteronproductie wordt deels gereguleerd door ACTH Handelsnaam
Relefact
(dat door de hypofyse wordt afgegeven) en deels door middel van het renineangiotensinesysteem (zie Hoge bloeddruk:IntroductieIllustraties). Renine, een enzym dat in de nieren wordt geproduceerd, reguleert de activering van het hormoon angiotensine, dat de bijnieren stimuleert om aldosteron te produceren.

Hyperaldosteronisme kan worden veroorzaakt door een tumor (meestal niet kwaadaardig) in de bijnier (bij deze aandoening spreekt men van het ‘syndroom van Conn'). Soms echter zijn beide klieren hierbij betrokken en overactief (hyperplasie). Hyperaldosteronisme kan ook een reactie zijn op bepaalde ziekten, zoals vernauwing van een van de slagaders naar de nieren.

Symptomen en diagnose

Hoge aldosteronspiegels kunnen tot lage kaliumspiegels leiden. Lage kaliumspiegels geven vaak geen symptomen maar veroorzaken soms wel zwakte, tintelingen, spierspasmen en perioden van tijdelijke verlamming. Sommige patiënten worden zeer dorstig en urineren vaak. Ook kunnen zij aan hartritmestoornissen lijden.

Een arts die hyperaldosteronisme vermoedt, onderzoekt eerst de natrium- en kaliumspiegels en meet soms ook de aldosteronspiegels. Als deze hoog zijn, kan hij spironolacton Handelsnaam
Aldactone
voorschrijven, een geneesmiddel dat de werking van aldosteron blokkeert. Zo kan de arts controleren of de natrium- en kaliumspiegels weer normaal worden. Bij het syndroom van Conn zijn ook de reninespiegels uiterst laag.

Wanneer er te veel aldosteron wordt geproduceerd, onderzoekt de arts de bijnieren op aanwezigheid van een adenoom. Een CT- of MRI-scan kan zinvol zijn, maar soms is onderzoek van bloedmonsters afkomstig uit verschillende delen van het lichaam nodig om de bron van het hormoon vast te stellen.

illustrative-material.sidebar 3

Het eten van drop

Het eten van grote hoeveelheden drop kan alle symptomen van hyperaldosteronisme veroorzaken. Echte drop bevat namelijk een stof (glycyrrizine) die zeer sterk op aldosteron lijkt. Veel drop eten kan dus tot hoge bloeddruk leiden. Het meeste snoepgoed dat als drop wordt verkocht, bevat echter geen drop en dus ook geen glycyrrizine.

Behandeling

Als er een tumor wordt aangetroffen, kan deze gewoonlijk operatief worden verwijderd. In ongeveer 70% van de gevallen wordt de bloeddruk na deze operatie weer normaal en verdwijnen de andere symptomen.

Als er geen tumor wordt gevonden en beide klieren overactief zijn, kan het voorkomen dat gedeeltelijke verwijdering van de bijnieren de hoge bloeddruk niet beheersbaar maakt. Volledige verwijdering zal dan tot de ziekte van Addison leiden, waardoor levenslange behandeling noodzakelijk is. Met spironolacton Handelsnaam
Aldactone
kunnen de symptomen echter meestal worden onderdrukt en geneesmiddelen voor hoge bloeddruk zijn ruim beschikbaar. Slechts zelden is verwijdering van beide bijnieren noodzakelijk.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Feochromocytoom

Volgende: Virilisatie

Illustraties
Tabellen
Disclaimer