MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ
In dit onderwerp
Soorten transfusies
Naar boven

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Soorten transfusies

Het meeste bloed dat is afgestaan, wordt in componenten opgesplitst (gefractioneerd): rode bloedcellen, bloedplaatjes, plasma, stollingsfactoren, antilichamen (immunoglobulinen) en witte bloedcellen. Afhankelijk van de situatie kan een patiënt uitsluitend bloedcellen, de stollingsfactoren uit het bloed of een andere bloedcomponent toegediend krijgen. Door alleen bepaalde bloedcomponenten toe te dienen kan een specifieke behandeling worden gegeven, neemt het risico van bijwerkingen af en kunnen met de verschillende componenten van een enkele eenheid bloed meerdere patiënten worden behandeld.

Rode bloedcellen: met concentraat van rode bloedcellen, de meest getransfundeerde bloedcomponent, kan het vermogen van het bloed om zuurstof te transporteren worden hersteld. Deze component kan aan een patiënt met een bloeding of ernstige bloedarmoede worden toegediend. De rode bloedcellen worden afgescheiden van de vloeibare bloedcomponent (plasma) en de andere cellen en celachtige componenten. Na deze stap worden de rode bloedcellen geconcentreerd zodat ze minder ruimte innemen, vandaar de term ‘concentraat'. Rode bloedcellen kunnen maximaal 42 dagen gekoeld worden bewaard. In speciale gevallen, bijvoorbeeld om een zeldzaam type bloed te bewaren, worden rode bloedcellen ingevroren, waarna ze maximaal 10 jaar houdbaar blijven.

Bloedplaatjes: met bloedplaatjes kan het stollingsvermogen van het bloed worden hersteld. Bloedplaatjes worden meestal toegediend aan mensen die te weinig bloedplaatjes hebben (trombocytopenie), waardoor spontaan ernstige bloedingen kunnen ontstaan. Bloedplaatjes kunnen slechts 5 dagen worden bewaard.

Bloedstollingsfactoren: bloedstollingsfactoren zijn plasma-eiwitten die er onder normale omstandigheden samen met de bloedplaatjes voor zorgen dat het bloed kan stollen. Stollingsfactoren kunnen uit plasma worden geproduceerd, maar ook kunstmatig worden vervaardigd met een speciale technologische procedure. Deze laatste producten worden ‘recombinantfactorconcentraten' genoemd. Zonder stollingsfactoren zou een bloeding na opgelopen letsel niet ophouden. Afzonderlijke geconcentreerde stollingsfactoren kunnen worden toegediend aan mensen met een erfelijke bloedingsziekte, zoals hemofilie of de ziekte van von Willebrand, en aan mensen die zelf niet genoeg stollingsfactoren aanmaken (meestal het gevolg van een ernstige infectie of een leveraandoening).

Plasma: plasma is een bron van bloedstollingsfactoren. Plasma wordt gebruikt bij bloedingsziekten waarbij niet bekend is welke stollingsfactor ontbreekt of wanneer de specifieke stollingsfactor niet voorhanden is. Plasma wordt eveneens gebruikt wanneer een bloeding wordt veroorzaakt door onvoldoende aanmaak van alle of een aantal van de verschillende stollingsfactoren als gevolg van leverinsufficiëntie of een ernstige infectie. Plasma dat onmiddellijk na het afscheiden van de bloedcellen uit donorbloed wordt ingevroren (vers ingevroren plasma) kan maximaal 1 jaar worden bewaard.

Antilichamen: antilichamen (immunoglobulinen) zijn de bloedcomponenten waarmee het lichaam ziekten bestrijdt en worden soms toegediend om de immuniteit te versterken van patiënten die zijn blootgesteld aan een infectieziekte als waterpokken of hepatitis of die weinig antilichamen hebben. Antilichamen worden uit plasmadonaties geproduceerd.

Witte bloedcellen: witte bloedcellen worden toegediend om levensbedreigende infecties te behandelen bij patiënten met een groot tekort aan witte bloedcellen of bij wie de witte bloedcellen abnormaal functioneren. Transfusies van witte bloedcellen komen zelden voor omdat door verbeterde antibiotica en het gebruik van cytokinegroeifactoren de behoefte aan dergelijke transfusies sterk is gedaald. Witte bloedcellen worden via hemaferese verkregen en kunnen maximaal 24 uur worden bewaard.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Afstaan van bloed

Volgende: Speciale transfusieprocedures

Illustraties
Tabellen
Disclaimer