MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Speciale transfusieprocedures

Tromboferese

Bij tromboferese staat de donor bloedplaatjes af in plaats van volbloed. Hiervoor wordt volbloed afgenomen van de donor, waarna in een machine de afzonderlijke bloedcomponenten van elkaar worden gescheiden en de bloedplaatjes worden verwijderd. Daarna krijgt de donor de rest van het bloed weer terug. Omdat de donor het meeste bloed weer terugkrijgt, kunnen tijdens één zo'n procedure 8 tot 10 keer zoveel bloedplaatjes veilig worden afgenomen als bij de afname van een enkele eenheid volbloed. Het afnemen van bloedplaatjes duurt 1 tot 2 uur, wat veel langer is dan de 10 minuten die het afnemen van volbloed vergt.

Autologe transfusie

Bij een autologe transfusie is de donor de ontvanger van zijn eigen bloed. Een patiënt kan bijvoorbeeld in de maand voorafgaand aan een operatie een aantal eenheden bloed afstaan die zo nodig tijdens of na de operatie weer kunnen worden teruggegeven. Ook kan, als de patiënt tijdens een operatie bloed verliest, dit bloed worden opgevangen en worden teruggegeven. Een autologe transfusie is de veiligste vorm van bloedtransfusie omdat het risico van onverenigbare bloedgroepen en via het bloed overdraagbare aandoeningen uitgesloten is.

Stamcelferese

Bij stamcelferese staat de donor alleen stamcellen af in plaats van volbloed. Voordat het bloed wordt afgenomen, krijgt de donor een injectie met een speciaal soort eiwit (groeifactor) dat het beenmerg aanzet tot het afgeven van stamcellen aan het bloed. Dan wordt volbloed afgenomen van de donor, waarna in een machine de afzonderlijke bloedcomponenten van elkaar worden gescheiden en de stamcellen worden verwijderd. Daarna krijgt de donor de rest van het bloed weer terug.

illustrative-material.sidebar 2

Bloedzuivering bij de behandeling van ziekten

Bij hemaferese wordt bloed van de patiënt afgenomen en later weer teruggegeven, nadat vloeistoffen, stoffen in de vloeistof, bloedcellen of bloedplaatjes uit het bloed zijn verwijderd of de hoeveelheden ervan in het bloed zijn verminderd. Soms wordt dit proces toegepast om benodigde bloedcellen of bloedplaatjes (trombocyten) van een donor te verkrijgen (bijvoorbeeld stamcelaferese of tromboferese). Dit proces wordt ook toegepast om bloed te zuiveren door schadelijke stoffen of overmatige hoeveelheden bloedcellen of bloedplaatjes te verwijderen bij patiënten met een ernstige ziekte die niet op de gewone behandeling reageren. Voor een zinvolle zuivering van het bloed moeten de ongewenste stoffen of bloedcellen door middel van hemaferese sneller uit het lichaam worden verwijderd dan het lichaam ze kan produceren.

De twee gebruikelijkste vormen van hemaferese voor het zuiveren van bloed zijn plasmaferese en cytoferese. Bij plasmaferese worden schadelijke stoffen uit het plasma verwijderd. Plasmaferese wordt toegepast bij de behandeling van aandoeningen als myasthenia gravis en het syndroom van Guillain-Barré (neurologische aandoeningen die spierzwakte veroorzaken), het syndroom van Goodpasture (een allergische ziekte met longbloedingen en nierinsufficiëntie), pemphigus vulgaris (ernstige, soms fatale, blaarvorming van de huid), cryoglobulinemie (een aandoening waarbij abnormale antilichamen worden gevormd) en trombotische trombocytopenische purpura (een zeldzame stollingsstoornis). Met cytoferese worden overmatige hoeveelheden van bepaalde bloedcellen verwijderd. Cytoferese kan worden toegepast bij de behandeling van polycytemie (een teveel aan rode bloedcellen), bepaalde vormen van leukemie (een teveel aan witte bloedcellen) en trombocytemie (een teveel aan bloedplaatjes).

Hemaferese wordt niet vaker toegepast dan nodig is. Tijdens dit proces verplaatsen zich namelijk grote hoeveelheden vloeistof van de weefsels naar de bloedbaan en terug wanneer bloed wordt verwijderd en weer wordt teruggegeven, waardoor complicaties kunnen ontstaan bij mensen die al ziek zijn. Met hemaferese kunnen sommige ziekten onder controle worden gehouden, maar de patiënt wordt er in het algemeen niet mee genezen.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Soorten transfusies

Volgende: Voorzorgen en reacties

Illustraties
Tabellen
Disclaimer