MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Lymfopenie

Lymfopenie is een abnormaal laag aantal lymfocyten in het bloed.

Lymfocyten maken ongeveer 20 tot 40% van alle witte bloedcellen in de bloedbaan uit. Het aantal lymfocyten is normaal gesproken hoger dan 1,5 × 109 per liter bloed bij volwassenen en hoger dan 3 × 109 per liter bloed bij kinderen. Een daling van het aantal lymfocyten hoeft niet tot een grote daling van het totale aantal witte bloedcellen te leiden.

Een breed scala aan aandoeningen, waaronder infectie met het humaan-immunodeficiëntievirus (HIV, het virus dat aids veroorzaakt) kan een daling van het aantal lymfocyten in het bloed veroorzaken. Ook kan het aantal lymfocyten kortstondig dalen in perioden van hevige stress, tijdens het gebruik van corticosteroïden (zoals prednison Handelsnaam
Prednison
), tijdens chemotherapie bij kanker en bij bestraling. Het aantal lymfocyten kan sterk dalen bij bepaalde erfelijke aandoeningen (erfelijke immunodeficiënties). (zie Immunodeficiënties: Introductie)

Er bestaan drie soorten lymfocyten: B-lymfocyten, T-lymfocyten en natural-killer-cellen, die allemaal een zeer belangrijke rol in het immuunsysteem spelen. Te weinig B-lymfocyten kan tot een daling van het aantal plasmacellen en een verminderde aanmaak van antilichamen leiden. Patiënten met te weinig T-lymfocyten of te weinig natural-killer-cellen hebben problemen met het onder controle brengen van bepaalde infecties, vooral infecties met virussen, schimmels en parasieten. Een groot tekort aan lymfocyten kan tot ongecontroleerd verlopende infecties met een fatale afloop leiden.

illustrative-material.sidebar 1

Oorzaken van lymfopenie

aids

kanker (leukemie, lymfomen, ziekte van Hodgkin)

chronische infecties (zoals miliaire tuberculose)

erfelijke aandoeningen (bepaalde agammaglobulinemieën, het DiGeorge-syndroom, het syndroom van Wiskott-Aldrich, ernstige gecombineerde immunodeficiëntie en ataxia teleangiectasia)

reumatoïde artritis

bepaalde virusinfecties

systemische lupus erythematodes

Symptomen en diagnostisch onderzoek

Een lichte lymfopenie hoeft geen symptomen te veroorzaken en wordt meestal bij toeval ontdekt wanneer om een andere reden het volledige bloedbeeld wordt bepaald. Een sterke afname van het aantal lymfocyten heeft infecties met bacteriën, virussen, schimmels en parasieten tot gevolg.

Wanneer het aantal lymfocyten sterk gedaald is, wordt meestal een beenmergmonster afgenomen (beenmergbiopsie) voor microscopisch onderzoek. Ook kan van elk specifiek type lymfocyten (T-lymfocyten, B-lymfocyten en natural-killer-cellen) het aantal cellen in het bloed worden bepaald. Een verlaagd aantal van bepaalde typen lymfocyten kan een aanwijzing vormen voor bepaalde aandoeningen, zoals aids of bepaalde erfelijke immunodeficiënties.

Behandeling

De behandeling hangt voornamelijk af van de oorzaak. Lymfopenie door geneesmiddelen begint meestal binnen een paar dagen te verdwijnen nadat het gebruik van het betreffende geneesmiddel is gestaakt. Als de lymfopenie het gevolg van aids is, kan door combinatietherapie met ten minste drie antivirale middelen uit verschillende klassen het aantal T-lymfocyten stijgen en de overlevingsduur toenemen.

Gammaglobuline (een stof met veel antilichamen) kan worden toegediend om te proberen infecties te voorkomen bij patiënten met te weinig B-lymfocyten (en als gevolg daarvan een verlaagde aanmaak van antilichamen). Patiënten met een erfelijke immunodeficiëntie kunnen baat hebben bij beenmerg- of stamceltransplantatie. Als er een infectie ontstaat, worden specifiek tegen het infecterende organisme gerichte geneesmiddelen toegediend, zoals antibiotica, antivirale middelen, schimmeldodende middelen of middelen tegen parasieten.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Lymfocytaire leukocytose

Volgende: Monocytenstoornissen

Illustraties
Tabellen
Disclaimer