MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Kanker en het immuunsysteem

Zelfs wanneer een cel kwaadaardig wordt, kan het immuunsysteem een dergelijke cel als abnormaal herkennen en vernietigen voordat deze zich vermenigvuldigt of verspreidt. Kanker ontwikkelt zich gemakkelijker bij mensen met een veranderd of verzwakt immuunsysteem, zoals aidspatiënten, patiënten die immunosuppressiva gebruiken (geneesmiddelen die het immuunsysteem onderdrukken), patiënten met bepaalde auto-immuunziekten en ouderen, bij wie het immuunsysteem minder goed functioneert dan bij jongere mensen. Maar ook bij mensen met een goed functionerend immuunsysteem kan kanker aan de controle van dit systeem ontsnappen.

Tumorantigenen. Een antigeen is een lichaamsvreemde stof die door het immuunsysteem moet worden herkend en vernietigd. (zie Biologie van het afweersysteem: Introductie)

Antigenen bevinden zich op het oppervlak van alle cellen, maar normaal gesproken reageert het immuunsysteem er niet op omdat het lichaamseigen cellen zijn. Wanneer een cel kwaadaardig wordt, verschijnen op het celoppervlak nieuwe antigenen die niet door het immuunsysteem worden herkend. Het immuunsysteem kan deze nieuwe antigenen, ‘tumorantigenen' genoemd, als vreemd beschouwen en de kwaadaardige cellen in bedwang houden of vernietigen. Op deze manier vernietigt het lichaam abnormale cellen. Vaak worden kwaadaardige cellen zo vernietigd voordat ze voor problemen zorgen, maar zelfs een optimaal functionerend immuunsysteem kan niet altijd alle kwaadaardige cellen vernietigen. Zodra kwaadaardige cellen zich vermenigvuldigen en er een ophoping van kwaadaardige cellen (een kwaadaardige tumor) ontstaat, is het zeer onwaarschijnlijk dat het immuunsysteem deze nog kan vernietigen.

Van verscheidene vormen van kanker, zoals het maligne melanoom, botkanker (osteosarcoom) en sommige typen maag-darmkanker, zijn de tumorantigenen geïdentificeerd. Patiënten met een dergelijke tumor kunnen antilichamen tegen deze tumorantigenen hebben gemaakt. Deze antilichamen zijn echter meestal niet krachtig genoeg om de tumor onder controle te houden. Bij andere vormen van kanker, zoals het chorioncarcinoom (een vorm van kanker die in de baarmoeder ontstaat uit delen van een zich ontwikkelend embryo), is de kans groter dat het immuunsysteem de kwaadaardige cellen in een vroeg stadium kan vernietigen.

Bepaalde tumorantigenen kunnen met bloedonderzoek worden aangetoond. Deze antigenen worden wel tumormarkers genoemd. De bepaling in het bloed van sommige van deze tumormarkers kan worden gebruikt als screeningsonderzoek bij mensen die geen symptomen van kanker hebben. Deze markers worden soms gebruikt bij het stellen van de diagnose, maar ook om te beoordelen hoe de patiënt op de behandeling reageert (zie Symptomen en diagnostiek bij kanker:Diagnose Tabellen).

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Hoe kanker ontstaat en zich verspreidt

Volgende: Risicofactoren

Illustraties
Tabellen
Disclaimer