MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Voedselallergie

Een voedselallergie is een allergische reactie op een bepaald voedingsmiddel.

Veel verschillende voedingsmiddelen kunnen allergische reacties veroorzaken. Voedselallergieën worden echter meestal opgewekt door bepaalde noten, pinda's, schaaldieren, vis, melk, eieren, tarwe en sojabonen. Allergische reacties op voedingsmiddelen kunnen ernstig zijn en gaan soms gepaard met een anafylactische reactie. (zie Allergische reacties:MastocytoseKader)

Voedselallergieën kunnen beginnen op de zuigelingenleeftijd. Ze komen het meest voor bij kinderen van wie de ouders voedselallergieën, allergische rhinitis of allergisch astma hebben. Kinderen met voedselallergieën zijn vaak allergisch voor de meest voorkomende allergenen, zoals die in eieren, melk, pinda's en sojabonen.

Soms worden aan voedselallergieën aandoeningen toegeschreven als hyperactiviteit bij kinderen, chronische vermoeidheid, artritis, slechte sportprestaties en depressie. Er is echter geen bewijs dat er een verband bestaat.

Sommige reacties op voedsel zijn geen allergische reactie. Voedselintolerantie bijvoorbeeld verschilt van een voedselallergie, omdat bij de eerste het afweersysteem geen rol speelt. Bij voedselintolerantie is er sprake van een reactie in het spijsverteringskanaal die leidt tot maag- en darmklachten. Sommige patiënten missen bijvoorbeeld een enzym dat nodig is voor de vertering van melksuiker (lactose (zie Malabsorptie: Lactose-intolerantie)). Andere reacties op een voedingsmiddel kunnen het gevolg zijn van besmetting of bederf van het voedsel.

Bij sommige patiënten kunnen voedseladditieven een reactie veroorzaken die lijkt op een allergische reactie, maar dat niet is. Natriumglutamaat (zie Gastro-enteritis:Chemische voedselvergiftigingKader), sommige conserveringsmiddelen (zoals metabisulfiet) en kleurstoffen (zoals tartrazine, een gele kleurstof die in snoep, frisdrank en andere voedingsmiddelen wordt gebruikt) kunnen bijvoorbeeld symptomen als astma en netelroos veroorzaken. Evenzo kan het eten van bepaalde voedingsmiddelen als kaas, wijn en chocola, migraine veroorzaken bij sommige patiënten.

Symptomen

Bij zuigelingen kan het eerste symptoom van een voedselallergie huiduitslag zijn, zoals eczeem (atopische dermatitis), of een uitslag die lijkt op netelroos. De huiduitslag kan gepaard gaan met misselijkheid, overgeven en diarree. Rond de leeftijd van ongeveer 1 jaar neemt de uitslag meestal af. Rond 10-jarige leeftijd nemen voedselallergieën meestal af. Dit gebeurt het vaakst bij allergie voor melk en minder vaak bij allergie voor eieren en pinda's. Allergieën voor stoffen in de lucht, zoals allergisch astma en hooikoorts, kunnen zich ontwikkelen als voedselallergieën afnemen.

Bij volwassenen veroorzaken voedselallergieën jeuk van de mond, netelroos, eczeem en soms een loopneus en astma. Bij sommige volwassenen met een voedselallergie kan het eten van een kleine hoeveelheid van het betreffende voedingsmiddel leiden tot een ernstige reactie. Het gehele lichaam kan bedekt zijn met huiduitslag, de keel kan opzwellen en de luchtwegen kunnen zich vernauwen, waardoor de ademhaling wordt bemoeilijkt. Soms leidt dit tot een levensbedreigende anafylactische reactie. Bij sommige patiënten treden alleen allergische reacties op indien ze zich lichamelijk inspannen vlak na het eten van het betreffende voedingsmiddel.

Diagnose

De arts vermoedt een voedselallergie in de eerste plaats op basis van de voorgeschiedenis van de patiënt. Vervolgens kunnen huidtests met extracten van verschillende voedingsmiddelen worden uitgevoerd. Een reactie op een getest voedingsmiddel betekent niet noodzakelijkerwijs dat een patiënt voor dat voedingsmiddel allergisch is, maar geen huidreactie betekent dat een allergie voor dat voedingsmiddel onwaarschijnlijk is. Als de patiënt reageert op het geteste voedingsmiddel, kan een orale provocatietest worden uitgevoerd om de diagnose te bevestigen. Bij deze test wordt het verdachte voedingsmiddel verwerkt in een ander voedingsmiddel als melk of appelmoes en wordt de patiënt geobserveerd bij het eten van het voedsel. Als er geen symptomen optreden, is de patiënt niet allergisch voor het voedingsmiddel.

Een andere manier om de voedselallergie te identificeren is een eliminatiedieet. Dit dieet houdt in dat de patiënt ongeveer een week geen voedingsmiddelen meer eet die de symptomen mogelijk veroorzaken. De arts stelt het dieet samen dat de patiënt moet volgen. Uitsluitend de voedingsmiddelen of vloeistoffen die in het dieet gespecificeerd zijn, mogen worden gegeten en er mogen alleen zuivere producten worden gebruikt. Het volgen van zo'n dieet is niet gemakkelijk, omdat veel voedselproducten onduidelijke of onverwachte ingrediënten bevatten. Roggebrood bevat bijvoorbeeld vaak een kleine hoeveelheid tarwemeel. Het wordt daarom niet aangeraden om in restaurants te eten, omdat de patiënt en de arts moeten weten uit welke ingrediënten elke maaltijd bestaat. Als zich geen symptomen voordoen, worden de voedingsmiddelen één voor één weer toegevoegd. Elk voedingsmiddel dat weer wordt gebruikt, wordt enkele dagen gegeven of totdat zich symptomen voordoen en zo wordt het allergeen geïdentificeerd.

Behandeling

Patiënten met voedselallergieën moeten de voedingsmiddelen die hun allergie opwekken uit hun dieet verwijderen. Desensibilisatie door eerst voedingsmiddelen te verwijderen en vervolgens kleine hoeveelheden van het betreffende voedingsmiddel te nuttigen of door druppels van een voedselextract onder de tong aan te brengen, is niet effectief. Antihistaminica zijn alleen zinvol voor verlichting van netelroos en zwelling. Patiënten met ernstige voedselallergieën hebben vaak antihistaminica bij zich om onmiddellijk in te nemen indien er een reactie optreedt. Ze moeten ook een injectiespuit met epinefrine Handelsnaam
Epinefrine
Epipen
(adrenaline) bij zich hebben om zichzelf mee in te spuiten wanneer zich een ernstige reacties voordoet.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Seizoensgebonden allergieën

Illustraties
Tabellen
Disclaimer