MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Fysische urticaria

Fysische urticaria is een allergische reactie op een fysische prikkel.

Fysische urticaria verschilt van andere allergische reacties omdat deze door een fysische prikkel wordt opgewekt. De fysische prikkel kan zijn: kou, zonlicht, warmte, andere prikkels die transpiratie veroorzaken (zoals emotionele stress of inspanning), vibratie, gering letsel (zoals door krabben) of fysische druk. Bij sommige patiënten treden alleen symptomen op als reactie op een fysische prikkel. Bij sommige patiënten die andere allergieën hebben, verergert een fysische prikkel de symptomen.

Waardoor dit type allergische reactie wordt veroorzaakt, is niet bekend. Eén theorie luidt dat de fysische prikkel een eiwit in de huid verandert. Het afweersysteem ziet dit eiwit aan voor een lichaamsvreemde stof en valt het aan. Overgevoeligheid voor zonlicht (fotosensibiliteit) wordt soms opgewekt door gebruik van geneesmiddelen, zoals antibiotica, of andere stoffen, waaronder cosmetica als huidcrèmes, lotions en oliën. Enkele patiënten die gevoelig zijn voor kou, hebben afwijkende eiwitten (‘cryoglobulinen' of ‘cryofibrinogeen' genoemd) in het bloed. Soms wijst de aanwezigheid van deze eiwitten op een ernstige aandoening als kanker, een bindweefselaandoening of chronische infectie.

Jeuk, huidvlekken, netelroos en angio-oedeem zijn de meest voorkomende symptomen. De symptomen ontstaan meestal binnen enkele minuten na blootstelling aan de fysische prikkel.

Wanneer mensen die gevoelig zijn voor warmte, worden blootgesteld aan warmte of activiteiten ontplooien waardoor ze transpireren, kunnen er kleine, hevig jeukende bulten (kwaddels) ontstaan die worden omgeven door een rode ring. Deze aandoening wordt ‘cholinergische urticaria' genoemd.

Bij mensen die gevoelig zijn voor kou, kan blootstelling aan kou leiden tot netelroos, astma, een loopneus, een verstopte neus of zwelling van weefsels onder de huid (angio-oedeem). Zelden treedt een uitgebreide anafylactische reactie op.

Diagnose en behandeling

De diagnose wordt gebaseerd op symptomen en de omstandigheden waaronder deze optreden. Om reacties veroorzaakt door kou vast te stellen plaatst de arts gedurende 4 minuten een ijsblokje op de huid, verwijdert dit en kijkt dan of er een bult ontstaat.

De beste behandeling is de prikkel vermijden die de fysische urticaria veroorzaakt. Door enige tijd geen cosmetica en huidcrèmes, lotions en olie te gebruiken kan men zien of een van deze stoffen de allergie misschien verergert.

Een antihistaminicum kan de jeuk meestal verlichten. Cyproheptadine Handelsnaam
Periactin
werkt meestal het best tegen netelroos veroorzaakt door kou en hydroxyzine Handelsnaam
Atarax
Navicalm
tegen netelroos veroorzaakt door warmte of emotionele stress. Mensen die erg gevoelig zijn voor zonlicht, moeten zich zo min mogelijk aan de zon blootstellen en een zonnebrandmiddel gebruiken.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Anafylactische reacties

Volgende: Mastocytose

Illustraties
Tabellen
Disclaimer