MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ
In dit onderwerp
Introductie
Naar boven

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Introductie

Bij transplantatie worden levende cellen, weefsels of organen van de ene persoon naar de andere of van het ene lichaamsdeel naar het andere overgebracht.

De meest voorkomende soort transplantatie is een bloedtransfusie (zie Bloedtransfusie: Introductie), die elk jaar bij miljoenen mensen wordt toegepast. Ook kunnen sommige organen of weefsels worden getransplanteerd.

Weefsels of organen zijn afkomstig van een donor. Een donor kan een levende persoon zijn of een persoon die net is overleden. Weefsels en organen van een levende donor genieten de voorkeur, omdat dan de kans groter is dat de transplantatie slaagt. Sommige organen, zoals het hart, komen vanzelfsprekend niet van een levende donor.

Stamcellen (van beenmerg of bloed) en nieren zijn de weefsels die het frequentst door een levende donor worden afgestaan. Meestal kan een nier veilig worden afgestaan, aangezien het lichaam twee nieren heeft en goed kan functioneren met één nier. Levende donoren kunnen ook een deel van de lever of een long afstaan. Een orgaan van een levende donor wordt binnen enkele minuten na verwijdering getransplanteerd.

Na overlijden van een persoon gaan de organen snel achteruit. Daarom zijn organen van een overleden donor meestal afkomstig van iemand van wie werd verwacht dat hij zou overlijden en die van tevoren had aangegeven dat hij organen wilde afstaan. Toestemming voor donatie kan worden gegeven door een naast familielid. Dit type donoren zijn vaker verder gezonde mensen die een ernstig ongeluk hebben gehad dan mensen die overlijden aan een ziekte. Soms kan één donor verschillende mensen aan een transplantaat helpen. Eén donor kan bijvoorbeeld aan twee patiënten hoornvlies afstaan, aan twee patiënten een nier, aan één patiënt een lever, aan twee patiënten een long en aan nog iemand een hart. Sommige organen kunnen slechts een paar uur buiten het lichaam worden bewaard. Andere organen blijven, mits gekoeld, enkele dagen goed.

Nederland kent een donorregistratie, een centrale registratie van donorverklaringen van personen vanaf 18 jaar. In Nederland is het verboden tegen betaling een orgaan af te staan.

illustrative-material.sidebar 1

Terugplaatsen van een lichaamsdeel

Indien vingers, handen en armen relatief weinig beschadigd zijn nadat ze van het lichaam zijn gescheiden, kunnen ze soms met succes worden teruggeplaatst. Terugplaatsen van benen is minder succesvol. Het deel dat van het lichaam is gescheiden wordt schoon gehouden en in ijs verpakt totdat het kan worden gebruikt. Direct terugplaatsen is van groot belang, zodat de bloedvoorziening naar het deel dat van het lichaam is gescheiden kan worden hersteld. Transplantatie van dergelijke delen van de ene persoon naar een andere is sporadisch geprobeerd, maar deze techniek is nog in een experimenteel stadium.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Volgende: Alvleeskliertransplantatie

Illustraties
Tabellen
Disclaimer