MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Leptospirose

Leptospirose is een potentieel ernstige ziekte die wordt veroorzaakt door soorten van de spirocheet Leptospira.

Leptospirose komt veel bij wilde dieren en huisdieren voor. Sommige dieren zijn dragers en scheiden de bacteriën uit in de urine, andere worden ziek en sterven. Mensen lopen deze infecties op door contact met geïnfecteerde dieren, hun urine of aarde en water besmet door geïnfecteerde urine.

Leptospirose is een beroepsziekte van boeren, rioolwerkers en slachthuispersoneel. De meeste mensen raken echter geïnfecteerd tijdens activiteiten in besmet water. De ongeveer 30 gevallen die elk jaar bij de GGD en het Referentielaboratorium voor Leptospirose van het Koninklijk Instituut voor de Tropen te Amsterdam worden gerapporteerd, treden voornamelijk op aan het eind van de zomer en in de vroege herfst. Omdat leptospirose vaak vage, griepachtige symptomen veroorzaakt, worden veel infecties waarschijnlijk niet gerapporteerd.

Symptomen en diagnose

Leptospirose veroorzaakt lichte ziekte bij ongeveer 90% van de geïnfecteerden, terwijl 10% ernstig ziek wordt, met aantasting van veel organen en mogelijk de dood tot gevolg. De eerste fase begint 2 tot 20 dagen na infectie met Leptospira. De symptomen beginnen plotseling met koorts, hoofdpijn, hevige spierpijn en rillingen. Meestal worden op de derde of vierde dag de ogen zeer rood. Misselijkheid en braken komen veel voor. Symptomen van de luchtwegen (waaronder ophoesten van bloed) treden bij 10 tot 15% van de geïnfecteerden op. Aanvallen van rillingen en koorts, die vaak tot ongeveer 39 °C oploopt, duren 4 tot 9 dagen.

De koorts verdwijnt na enkele dagen, wat het begin van de tweede fase markeert. In deze fase veroorzaakt de afweerreactie van het lichaam de meeste symptomen. De koorts keert terug en er ontstaat vaak een ontsteking van de hersenvliezen (meningitis), die tot nekstijfheid, hoofdpijn en soms bewusteloosheid en coma leidt. Bij de ernstige vorm van de infectie kunnen ook de lever, nieren en longen worden aangedaan, wat geelzucht, nierfalen en ophoesten van bloederig slijm tot gevolg heeft. Soms is ook het hart beschadigd. Dit leidt tot hartkloppingen en een gevaarlijk lage bloeddruk (shock). Een zwangere vrouw die leptospirose ontwikkelt, kan een miskraam krijgen.

De ziekte van Weil is een ernstige vorm van leptospirose die aanhoudende koorts, bewusteloosheid en een verminderd stollingsvermogen van het bloed veroorzaakt, waardoor weefselbloedingen ontstaan. Bij bloedonderzoek wordt bloedarmoede aangetoond. Tegen de derde en zesde dag doen zich tekenen van nier- en leverbeschadiging voor. Nierafwijkingen kunnen leiden tot bloed in de urine en pijn tijdens het urineren. Leverbeschadiging is vaak licht en herstelt meestal volledig.

De diagnose ‘leptospirose' kan worden bevestigd door Leptospira te identificeren in kweken van bloed- of urinemonsters, of van monsters van liquor cerebrospinalis (hersenvocht) of, gebruikelijker, door het aantonen van antilichamen tegen de bacteriën in het bloed.

Prognose en behandeling

Geïnfecteerde patiënten die geen geelzucht krijgen, herstellen meestal spontaan. Geelzucht wijst op leverbeschadiging en verhoogt het sterftepercentage tot 10% of hoger bij patiënten ouder dan 60 jaar.

Het antibioticum doxycycline Handelsnaam
Vibramycin
Dagracycline
Dumoxin
Unidox
Vibra‑S
kan de ziekte voorkomen en wordt profylactisch aan mensen gegeven die in aanraking zijn geweest met dezelfde bron als iemand die geïnfecteerd is. Penicilline, doxycycline Handelsnaam
Vibramycin
Dagracycline
Dumoxin
Unidox
Vibra‑S
of vergelijkbare antibiotica worden gegeven om de ziekte te behandelen. Bij ernstige infecties kunnen antibiotica intraveneus worden toegediend. Patiënten met de ziekte hoeven niet te worden geïsoleerd, maar het verwerken of weggooien van urine van deze patiënten dient op de gebruikelijke hygiënische wijze te gebeuren.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Kattenkrabziekte

Volgende: Listeriosis

Illustraties
Tabellen
Disclaimer