MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Listeriosis

Listeriosis is een infectie die wordt veroorzaakt door de grampositieve staafvormige bacterie Listeria monocytogenesdie veel verschillende infecties kan veroorzaken, onder andere hersenvliesontsteking (meningitis), ooginfecties, miskraam, braken en diarree. Bij gezonde mensen verloopt de infectie echter vaak zonder symptomen.

Listeria monocytogeneskomt overal in de wereld in het milieu en in de darmen van veel dieren voor. De meeste gevallen van listeriosis treden op in juli en augustus en zijn het gevolg van consumptie van besmet voedsel, meestal vlees, zuivelproducten en rauwe groenten. Bij onderzoek van gewone verse voedingsmiddelen werd de bacterie in 15 tot 70% van de producten gevonden. Ondanks dat de bacterie veel voorkomt, is listeriosis zeldzaam (jaarincidentie 1 tot 3 op de miljoen). Pasgeborenen, mensen boven de 70 jaar en patiënten met een verminderde afweer zijn het gevoeligst.

Symptomen en diagnose

Listeriosis kan bijna elk orgaan in het lichaam aantasten, maar bij volwassenen en pasgeborenen worden de meninges (de hersen- en ruggenmergvliezen) het vaakst geïnfecteerd, waardoor meningitis ontstaat. Meningitis veroorzaakt koorts en nekstijfheid. Zonder behandeling kan de infectie tot verwardheid, coma en uiteindelijk de dood leiden. Bij maximaal 20% van de patiënten met meningitis kunnen hersenabcessen (ophopingen van pus) ontstaan.

De bacterie kan soms de ogen infecteren, waardoor deze rood en pijnlijk worden. De infectie kan zich uitbreiden naar de lymfeklieren, het bloed en de hersen- en ruggenmergvliezen. In zeldzame gevallen kan een infectie van de hartkleppen (endocarditis) hartfalen tot gevolg hebben en tot de dood leiden.

Hoewel listeriosis tijdens de zwangerschap bij de moeder onopgemerkt kan blijven, kan de foetus in de baarmoeder overlijden, met een miskraam als gevolg, of de zuigeling kan snel na de geboorte overlijden. Soms ontstaat bij gezond lijkende zuigelingen van geïnfecteerde moeders een week of twee na de geboorte meningitis.

Voor de diagnosestelling is het meestal nodig een kweek in te zetten van een weefselmonster of een monster van lichaamsvocht. Antilichamen tegen de bacterie kunnen, na enige tijd, ook in bloedmonsters worden aangetoond.

Behandeling

Behandeling met het antibioticum amoxicilline Handelsnaam
Amoxicilline
Clamoxyl
Flemoxin
al of niet in combinatie met gentamicine Handelsnaam
Garamycin
Septopal
Gentamytrex
Garacol
of door toediening van co-trimoxazol, geneest de listeriosis meestal. Als de hartkleppen zijn geïnfecteerd, wordt in de regel een combinatie van antibiotica gegeven. Ooginfecties kunnen met orale erytromycine Handelsnaam
Erythrocine
Aknemycin
Eryderm
Inderm
Zineryt
worden behandeld.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Leptospirose

Volgende: Miltvuur (anthrax)

Illustraties
Tabellen
Disclaimer