MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Lintworminfectie

Een lintworminfectie is een darmziekte die wordt veroorzaakt door één van de verschillende soorten lintwormen, waaronder Taenia saginata (runderlintworm), Taenia solium (varkenslintworm) en Diphyllobothrium latum (vislintworm).

Lintwormen zijn grote platte wormen die in de darm leven en 3 tot 10 meter lang kunnen worden. Segmenten van de worm gevuld met eieren (proglottiden) worden in de ontlasting uitgescheiden. Als onbehandelde menselijke ontlasting in het milieu terechtkomt, kunnen de eieren worden ingeslikt door ‘tussengastheren' als varkens en runderen of, in geval van vislintwormen, kleine schaaldieren die op hun beurt weer door vissen worden opgegeten. De eieren komen uit in de tussengastheer, vervolgens dringen de larven de darmwand binnen en worden ze via het bloed naar de skeletspieren en andere weefsels gevoerd, waar ze cysten vormen. Mensen krijgen de parasiet binnen door het eten van rauw of onvoldoende verhit vlees of rauwe of onvoldoende verhitte vis. De cysten komen uit en ontwikkelen zich tot volwassen wormen, die zich aan de darmwand van de patiënt hechten. De wormen groeien vervolgens in lengte.

Ook de mens kan als tussengastheer optreden voor de varkenslintworm, Taenia solium. De eieren van de varkenslintworm bereiken de maag wanneer iemand ze inslikt met voedsel of water dat verontreinigd is met menselijke ontlasting of door contact met de vuile handen van iemand die met de volwassen wormen is geïnfecteerd. De eieren kunnen ook in de maag terechtkomen wanneer proglottiden uit de darm terugstromen. Zodra de larven zijn vrijgekomen, dringen ze door de darmwand en verplaatsen ze zich naar de spieren, de inwendige organen, de hersenen (zie Infecties van de hersenen en het ruggenmerg: Parasitaire infecties) of naar weefsel onder de huid, waar ze cysten vormen (cysticerci). Deze vorm van de ziekte heet ‘cysticercosis'.

illustrative-material.figure-short 1

Een runderlintworm

Een runderlintworm

Symptomen en diagnose

Lintwormen in de darm veroorzaken meestal geen symptomen, maar sommige patiënten hebben pijn in de bovenbuik, diarree en geen eetlust. Soms kan een patiënt met lintwormen een stuk van de worm uit de anus naar buiten voelen komen. In zeldzame gevallen veroorzaken vislintwormen bloedarmoede.

Cysten in de hersenen en meninges (de vliezen die de hersenen omgeven) bij patiënten met cysticercosis kunnen ontsteking veroorzaken, die kan leiden tot hoofdpijn, verwardheid, andere neurologische symptomen en vaak epileptische aanvallen.

De diagnose ‘lintworminfectie van de darm' wordt gesteld wanneer segmenten van de worm of eieren in een monster van de ontlasting worden aangetroffen. Cysticercosis is moeilijker vast te stellen. Cysten in de hersenen kunnen echter zichtbaar worden door middel van computertomografie (CT) of een MRI-scan (magnetische kernspinresonantie). Bloedonderzoek op antilichamen tegen de varkenslintworm kan ook zinvol zijn.

Preventie en behandeling

De eerste voorzorg tegen lintwormen is zorgvuldige beoordeling van vlees en vis door geoefende controleurs. Cysten zijn zichtbaar in geïnfecteerd vlees. De cysten worden vernietigd door goed verhitten (zodat het vlees door en door een temperatuur van meer dan 57 °C bereikt) en langdurig invriezen. Daarom dient zoetwatervis niet te worden geserveerd als sushi (een Japans gerecht) en alleen te worden gegeten na verhitting, invriezen of behandelen. De cysten worden niet vernietigd door roken en drogen van de vis.

Een patiënt met lintwormen wordt met een enkele orale dosis praziquantel Handelsnaam
Biltricide
behandeld. Cysticercosis wordt meestal niet behandeld, tenzij de hersenen zijn aangetast. In dat geval worden antiparasitaire geneesmiddelen (zoals albendazol Handelsnaam
Eskazole
of praziquantel Handelsnaam
Biltricide
) gegeven samen met corticosteroïden, die de ontsteking terugdringen.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Infectie door zweepwormen

Volgende: Malaria

Illustraties
Tabellen
Disclaimer