MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Infectie door zweepwormen

Trichuriasis (infectie door zweepwormen) is een door de zweepworm Trichuris trichiura veroorzaakte darminfectie.

Trichuriasis is een algemeen voorkomende aandoening, die voornamelijk optreedt in tropen en subtropen, waar slechte hygiëne en een warm, vochtig klimaat de voorwaarden scheppen die nodig zijn voor het uitkomen van trichuriseieren in de aarde.

Mensen krijgen de parasiet binnen door inname van voedsel dat eieren bevat die in de aarde zijn uitgekomen. De larven komen in de dunne darm uit, verplaatsen zich naar de dikke darm en boren zich met de kop in de darmwand. Elke larve groeit uit tot een worm die ongeveer 12 cm lang is. De eieren worden in de ontlasting uitgescheiden.

Symptomen en diagnose

Symptomen als buikpijn en diarree treden op wanneer zich een groot aantal wormen in de dikke darm bevindt. Mensen met een extreem aantal wormen kunnen chronische diarree, gewichtsverlies, darmbloeding en bloedarmoede hebben. Soms kan de endeldarm uit de anus zakken (rectumprolaps), vooral bij zwaar geïnfecteerde kinderen.

De diagnose ‘trichuriasis' wordt gesteld op aanwezigheid van de typische citroenvormige eieren in monsters van de ontlasting bij microscopisch onderzoek of soms doordat bij colonoscopie volwassen wormen worden waargenomen.

Preventie en behandeling

Preventie bestaat uit gebruik van sanitaire voorzieningen, een goede persoonlijke hygiëne en het eten van zorgvuldig gewassen groenten. Albendazol Handelsnaam
Eskazole
of mebendazol Handelsnaam
Vermox
Madicure
zijn effectief, maar kunnen niet worden gebruikt bij zwangere vrouwen vanwege de schadelijke effecten op het ongeboren kind.

illustrative-material.table-short 1

ANDERE PARASIETEN  

parasiet

bron en plaats van binnenkomst

algemene symptomen

aanwijzingen voor de diagnose

behandeling

rondwormen

Strongyloides (draadworm) komt voor in vochtige gebieden in de tropen, ook in het zuidoosten van de Verenigde Staten

bron: door met ontlasting besmette aarde (larven)

plaats van binnenkomst: de huid, meestal de voeten

pijn in de bovenbuik, diarree, netelroos of uitslag met een lineair patroon, piepende ademhaling en astma

larven in de ontlasting of twaalfvingerige darm

verspreide hyperinfectie, larven in sputum, bacteriële sepsis of meningitis door meerdere typen bacteriën

ivermectine

lintwormen

Hymenolepis nana (dwerglintworm); komt over de gehele wereld voor

bron: eieren die de omgeving besmetten

plaats van binnenkomst: de mond

diarree, buikpijn bij kinderen met zware infectie

eieren in ontlasting

praziquantel Handelsnaam
Biltricide

niclosamide Handelsnaam
Yomesan

Echinococcus, komt voor bij vossen in Zuid-Limburg en Groningen, elders in Nederland zeer zeldzaam

bron: ontlasting van dieren

plaats van binnenkomst: de mond

gezwel in lever of longen, buikpijn, aandoening van de galwegen, pijn op de borst, ophoesten van bloed of cysteninhoud

wonen in gebied waar de infectie voorkomt, lever- of longcysten, antilichamen tegen lintworm in een bloedmonster, afwijkende thoraxfoto

albendazol Handelsnaam
Eskazole

chirurgische verwijdering

percutane drainage, injectie van een geconcentreerd zout in de cyste en aspiratie

leverbot

darmleverbot, komt het meest voor in het Verre Oosten

bron: planten of zoetwatervissen

plaats van binnenkomst: de mond

meestal geen symptomen, soms buikpijn en diarree

eieren in ontlasting

praziquantel Handelsnaam
Biltricide

schapenleverbot (Fasciola hepatica) komt over de gehele wereld voor in landen waar schapen worden gefokt

bron: waterkers of andere waterplanten die cysten bevatten

plaats van binnenkomst: de mond

acute buikpijn, ontsteking van de lever of galblaas

eieren in ontlasting of gal

bithionol*

visleverbot (clonorchiasis) komt voor in het Verre Oosten

bron: zoetwatervissen

plaats van binnenkomst: de mond

buikpijn, geelzucht en diarree; jaren later kanker van de galwegen

eieren in ontlasting en darminhoud

praziquantel Handelsnaam
Biltricide

longleverbot; komt het meest voor in het Verre Oosten

bron: zoetwaterkrabben en rivierkreeften die cysten bevatten

plaats van binnenkomst: de mond

ademhalingsproblemen en ophoesten van bloed

eieren in ontlasting of sputum, positieve bloedtest, veel kleine druifachtige holten op thoraxfoto

praziquantel Handelsnaam
Biltricide

trypanosomen

Trypanosoma cruzi (ziekte van Chagas) komt voor in Noord-, Centraal- en Zuid-Amerika

bron: triatoma-wantsen (roofwantsen)

plaats van binnenkomst: de huid (plaats van de beet) of gebied rond de ogen, soms door bloedtransfusies

acuut: koorts, algehele zwakte, mogelijk dodelijke infectie van hart of hersenen

chronisch: overlevenden hebben vaak langdurige symptomen van aandoeningen van hart en spijsverteringsstelsel

trypanosomen in bloed

nifurtimox*

benzimidazol* (vaak ineffectief en toxisch)

Trypanosoma brucei (slaapziekte) komt voor in delen van Afrika rond de evenaar

bron: tseetseevliegen

plaats van binnenkomst: de huid (plaats van beet van de vlieg)

pijnlijke bobbel op de plaats van de beet, gevolgd door koorts, hoofdpijn, uitslag en uiteindelijk slaperigheid, problemen met lopen, coma en overlijden

trypanosomen in bloed of ruggenmergvocht

suramine*

pentamidine Handelsnaam
Pentacarinat

eflornithine (uitsluitend voor T. brucei gambiense

melarsoprol* (voor infectie van de hersenen)

* Niet in Nederland geregistreerd

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Giardiasis

Volgende: Lintworminfectie

Illustraties
Tabellen
Disclaimer