MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Aspergillose

Aspergillose is een infectie die wordt veroorzaakt door de schimmel Aspergillus die meestal de longen aantast.

Aspergillus komt algemeen voor en wordt vaak in composthopen, ventilatoren en stofdeeltjes in de lucht aangetroffen. Inademing van aspergillussporen is de voornaamste oorzaak van aspergillose.

Aspergillose tast meestal holten in het lichaam aan, zoals holten die in de longen zijn ontstaan door reeds bestaande longziekten. De infectie kan ook in de gehoorgangen en neusbijholten (sinussen) optreden. In de sinussen en de longen manifesteert aspergillose zich als een massa (aspergilloom) bestaande uit een kluwen van schimmeldraden, bloedstolsels en witte bloedcellen. De schimmelbal wordt geleidelijk groter waarbij longweefsel wordt vernietigd, maar verspreidt zich meestal niet naar andere plaatsen.

In zeldzame gevallen wordt aspergillose zeer agressief en kan zich dan snel door de longen en via het bloed naar de hersenen en nieren verspreiden. Deze snelle verspreiding treedt voornamelijk op bij patiënten met een verminderde afweer.

Behalve dat Aspergillus een infectie veroorzaakt, produceert de schimmel soms ook een allergische reactie bij aanwezigheid op de huid of slijmvliezen. (zie Allergische longaandoeningen: Allergische bronchopulmonale aspergillose)

Symptomen en diagnose

Een schimmelbal in de longen hoeft geen symptomen te veroorzaken en wordt soms bij toeval op een thoraxfoto ontdekt. De schimmelbal kan ook leiden tot herhaaldelijk ophoesten van bloed en, in zeldzame gevallen, tot een ernstige, zelfs dodelijke bloeding. Een snel verlopende invasieve aspergillusinfectie in de longen veroorzaakt vaak hoesten, koorts, pijn op de borst en ademhalingsproblemen.

Van aspergillose waarbij de diepere weefsels worden aangetast, kan de patiënt zeer ziek zijn. De symptomen zijn onder andere koorts, rillingen, shock, ijlen en bloedstolsels. De patiënt kan nierfalen, leverfalen (wat geelzucht veroorzaakt) en ademhalingsproblemen ontwikkelen. De dood kan snel intreden.

Aspergillose van de gehoorgang veroorzaakt jeuk en af en toe pijn. Door het lekken van vocht uit het oor tijdens de slaap kan het beddengoed vlekken vertonen. Aspergillose van de sinussen veroorzaakt een gevoel van verstopping en soms pijn of afscheiding.

Naast de symptomen kan een röntgenfoto of computertomografiescan (CT-scan) van het geïnfecteerde gebied aanwijzingen geven voor de diagnose. Zo mogelijk wordt een monster van het geïnfecteerde materiaal naar een laboratorium gestuurd om de schimmel aan te tonen en te identificeren.

Prognose en behandeling

Aspergillose in slechts één bijholte of één plek in de long vertoont meestal een langzame progressie. De infectie vereist behandeling, maar vormt geen onmiddellijk gevaar. Bij uitgebreide infectie of als de patiënt een ernstig zieke indruk maakt, wordt de behandeling echter onmiddellijk gestart. Aspergillose wordt behandeld met antischimmelmiddelen, zoals amfotericine B Handelsnaam
Fungizone
Amphocil
Ambisome
, itraconazol Handelsnaam
Trisporal
of voriconazol Handelsnaam
Vfend
. Sommige stammen van Aspergillus zijn echter ongevoelig voor deze middelen. Behandeling met caspofungine Handelsnaam
Cancidas
, een nieuwer antischimmelmiddel, behoort dan tot de mogelijkheden.

Aspergillose in de gehoorgang wordt behandeld door de schimmel weg te schrapen en antischimmelmiddelen in de gehoorgang te druppelen. Schimmelmassa's in de neusbijholten moeten meestal chirurgisch worden verwijderd. Als de schimmelmassa's in de longen in de nabijheid van grote bloedvaten groeien, moeten ze mogelijk ook chirurgisch worden verwijderd, omdat ze het bloedvat kunnen binnendringen en bloeding kunnen veroorzaken.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Blastomycose

Illustraties
Tabellen
Disclaimer