MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Cytomegalovirusinfectie

Cytomegalovirus is een veelvoorkomend herpesvirus dat in het algemeen alleen ziekte veroorzaakt bij zuigelingen die voor de geboorte zijn geïnfecteerd en bij mensen met een verminderde afweer.Infectie met cytomegalovirus (CMV), een soort herpesvirus, komt zeer vaak voor. Bloedonderzoek toont aan dat 60 tot 90% van de volwassenen op enig moment een CMV-infectie heeft doorgemaakt. Meestal veroorzaakt deze infectie geen symptomen. Ernstige infecties ontwikkelen zich in het algemeen alleen bij zuigelingen die voor de geboorte worden geïnfecteerd (zie Problemen bij pasgeborenen:Neonatale sepsis (bloedvergiftiging bij pasgeborene)Tabellen) en bij patiënten met een verminderde afweer, bijvoorbeeld bij aidspatiënten en patiënten die een orgaantransplantatie hebben ondergaan. Mensen die een orgaantransplantatie hebben ondergaan, zijn vooral gevoelig voor CMV-infectie vanwege de immunosuppressiva die ze als onderdeel van de gehele transplantatieprocedure ontvangen.

CMV verspreidt zich zeer gemakkelijk. Geïnfecteerde personen kunnen het virus maandenlang in hun urine of speeksel uitscheiden. Het virus wordt ook uitgescheiden in baarmoederhalsslijm, sperma, ontlasting en moedermelk. Er vindt dus seksuele en niet-seksuele overdracht van het virus plaats. CMV-infectie kan zich ontwikkelen bij mensen die geïnfecteerd bloed ontvangen.

CMV kan snel na infectie symptomen veroorzaken. Het virus kan ook levenslang in rusttoestand in diverse weefsels aanwezig blijven. Verschillende factoren kunnen ervoor zorgen dat het sluimerende CMV actief wordt en ziekte veroorzaakt.

Symptomen

Het overgrote deel van de patiënten met CMV heeft geen symptomen. Af en toe kan een gezond iemand die geïnfecteerd is, zich ziek voelen en koorts hebben. CMV-infectie bij adolescenten en jongvolwassenen kan ziekte veroorzaken met symptomen als koorts en vermoeidheid die lijken op die van mononucleosis infectiosa. Als iemand een transfusie krijgt toegediend met bloed dat het cytomegalovirus bevat, kunnen na 2 tot 4 weken koorts en soms leverontsteking ontstaan.

Vooral een patiënt met een verminderde afweer die met CMV geïnfecteerd raakt, heeft een groot risico van een ernstige infectie. De patiënt kan ernstig ziek worden en overlijden. Bij aidspatiënten is CMV-infectie de meest voorkomende virale complicatie. Het virus kan het netvlies van het oog infecteren (CMV-retinitis), wat kan leiden tot blindheid. Hersenontsteking (encefalitis) of zweervorming in darm of slokdarm is ook mogelijk.

Bij een zwangere vrouw kan CMV-infectie een miskraam, doodgeboorte of overlijden van het kind kort na de geboorte veroorzaken. Overlijden wordt veroorzaakt door bloedingen, bloedarmoede of uitgebreide lever- of hersenbeschadiging. Andere aandoeningen die bij de pasgeborene kunnen optreden, zijn onder meer gehoorverlies en geestelijke ontwikkelingsachterstand.

Diagnose en behandeling

Een CMV-infectie kan zich geleidelijk ontwikkelen en wordt niet altijd direct herkend. De mogelijkheid van een CMV-infectie wordt echter altijd overwogen bij iemand met een verminderde afweer. Als CMV-infectie eenmaal wordt vermoed, wordt onderzoek uitgevoerd om het virus in lichaamsvloeistoffen of weefsels aan te tonen. Bij pasgeborenen wordt de diagnose meestal gesteld op basis van een urinekweek. Bij andere mensen kan het virus uit bloedmonsters of uit materiaal uit de longen worden gekweekt. Bij een patiënt met CMV-retinitis kunnen kenmerkende afwijkingen worden waargenomen door een oogarts.

Een lichte CMV-infectie wordt vaak niet behandeld, maar verdwijnt spontaan. Wanneer de infectie levensbedreigend is voor de patiënt of een gevaar is voor het gezichtsvermogen van de patiënt, kunnen de antivirale middelen ganciclovir Handelsnaam
Cymevene
, valganciclovir Handelsnaam
Valcyte
, cidofovir Handelsnaam
Vistide
of foscarnet Handelsnaam
Foscavir
worden gebruikt. Bij mensen met CMV-retinitis kan in het oog een klein reservoir worden geïmplanteerd waaruit langzaam ganciclovir Handelsnaam
Cymevene
wordt afgegeven. Deze middelen hebben ernstige bijwerkingen en genezen de infectie niet altijd. De behandeling vertraagt echter de progressie van de ziekte. CMV-infecties verdwijnen meestal zonder behandeling wanneer het afweersysteem van de patiënt zich herstelt of het gebruik van immunosuppressiva wordt gestaakt.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Dengue (knokkelkoorts)

Illustraties
Tabellen
Disclaimer