MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Chlamydia-urethritis en ‑cervicitis

Een Chlamydia-infectie (chlamydiasis, ook wel kortweg ‘Chlamydia') is een seksueel overdraagbare aandoening die door de bacterie Chlamydia trachomatis wordt veroorzaakt. Evenals een besmetting met de gonokok leidt een infectie met Chlamydia tot een ontsteking van de plasbuis en de baarmoederhals.

Er zijn ook nog andere micro-organismen die infectie kunnen geven die op gonorroe of een Chlamydia-infectie lijken. Deze micro-organismen zijn onder andere Trichomonas vaginalisen verschillende typen Mycoplasma en Ureaplasma. Men spreekt dan van een ‘niet-specifieke urethritis' of ‘cervicitis'.

Infecties door Chlamydia trachomatis komen zeer veel voor. In Nederland worden op basis van bevolkingsonderzoek naar schatting elk jaar 60.000 mensen geïnfecteerd. Slechts een deel daarvan wordt ook werkelijk gediagnosticeerd en behandeld. Omdat de infectie vaak geen symptomen geeft, wordt de infectie regelmatig niet opgemerkt waardoor er geen reden is naar de arts te gaan voor behandeling. Bij mannen veroorzaakt een Chlamydia-infectie ongeveer de helft van de infecties van de plasbuis die niet door gonorroe worden veroorzaakt. De meeste andere infecties van de plasbuis bij mannen worden veroorzaakt door Ureaplasma urealyticum. Bij vrouwen veroorzaakt een Chlamydia-infectie praktisch alle pusvormende infecties van de baarmoederhals die niet door gonorroe worden veroorzaakt. Zoals eerder gezegd, kunnen zowel mannen als vrouwen tegelijkertijd gonorroe en een Chlamydia-infectie oplopen.

Symptomen en diagnose

Een man die is besmet, voelt gewoonlijk tussen 4 en 28 dagen na gemeenschap met iemand die geïnfecteerd is tijdens het urineren een licht branderig gevoel in de plasbuis. Er kan sprake zijn van heldere of troebele afscheiding uit de penis. De afscheiding is meestal dunner dan de afscheiding die bij gonorroe optreedt. 's Ochtends vroeg is de opening van de penis vaak rood en vastgekleefd met opgedroogde afscheiding. Soms begint de ziekte heftiger. De man moet vaak urineren, heeft pijn tijdens het urineren en heeft pusafscheiding uit de plasbuis.

De meeste vrouwen die met Chlamydia zijn geïnfecteerd, hebben geen symptomen. Sommigen vertonen echter een frequente aandrang tot urineren, pijn tijdens de urinelozing, pijn in de onderbuik, pijn tijdens geslachtsgemeenschap en afscheiding van gelig slijm en pus uit de vagina.

Anale infecties kunnen pijn en een gelige afscheiding van pus en slijm veroorzaken.

In de meeste gevallen kan de diagnose ‘Chlamydia-infectie' worden gesteld door laboratoriumonderzoek van afscheiding uit de penis of de baarmoederhals. Bij nieuwere onderzoeken waarbij DNA of RNA wordt vermeerderd, zoals de PCR-test (polymerasekettingreactie), kan de diagnose ‘Chlamydia-infectie' of ‘gonorroe' aan de hand van een urinemonster worden gesteld. Deze onderzoeken worden aanbevolen voor de screening van seksueel actieve vrouwen in de leeftijd van 15 tot 29 jaar. Bij routineonderzoek wordt niet specifiek getest op genitale infecties met Ureaplasma en Mycoplasma, omdat het kweken van deze micro-organismen moeilijk is en eigenlijk geen belangrijke therapeutische consequenties heeft. De diagnose van een niet-specifieke urethritis of cervicitis wordt vaak verondersteld indien de persoon de kenmerkende symptomen heeft, maar er geen bewijs is voor gonorroe of Chlamydia-infectie.

Indien een Chlamydia-infectie niet wordt behandeld, verdwijnen de symptomen meestal binnen 4 weken. Een onbehandelde infectie kan echter een aantal complicaties veroorzaken. Onbehandelde chlamydiacervicitis stijgt vaak op door de eileiders (buisjes die de eierstokken met de baarmoeder verbinden), waar de ontsteking pijn en littekenvorming kan veroorzaken. De littekenvorming kan, evenals bij gonorroe, onvruchtbaarheid en buitenbaarmoederlijke zwangerschap veroorzaken. (zie Risicozwangerschappen:Risicofactoren die ontstaan tijdens de zwangerschap Illustraties)

Deze complicaties kunnen optreden bij vrouwen zonder dat zich symptomen voordoen en kunnen resulteren in veel lijden en aanzienlijke medische kosten. Een Chlamydia-infectie kan bij mannen epididymitis (ontsteking van de bijbal) veroorzaken, waardoor pijnlijke zwelling aan één of beide kanten van de balzak ontstaat. (zie Afwijkingen van penis en zaadballen: Epididymitis en epididymo‑orchitis)

Of Ureaplasma een rol bij deze complicaties speelt, is onduidelijk.

illustrative-material.sidebar 3

Complicaties van Chlamydia-infecties

bij mannen

  • infecties van de epididymis (bijbal)
  • vernauwing (strictuur) van de urethra
bij vrouwen
  • infectie van de eileiders en de bekleding van de bekkenholte
  • infectie van het oppervlak van de lever
  • buitenbaarmoederlijke (ectopische, extra-uteriene) zwangerschap
  • onvruchtbaarheid
bij mannen en vrouwen
  • infectie van de membranen van het oog (conjunctivitis)
bij pasgeborenen
  • conjunctivitis
  • pneumonie

Behandeling

Chlamydia- en Ureaplasma-infecties worden gewoonlijk behandeld door orale toediening van doxycycline Handelsnaam
Vibramycin
Dagracycline
Dumoxin
Unidox
Vibra‑S
gedurende ten minste 7 dagen of met een enkelvoudige dosis azitromycine Handelsnaam
Zithromax
. Omdat de symptomen zoveel lijken op die van gonorroe, wordt meestal een antibioticum als ceftriaxon Handelsnaam
Rocephin
gegeven om tegelijkertijd gonorroe te behandelen. Zwangere vrouwen krijgen erytromycine Handelsnaam
Erythrocine
Aknemycin
Eryderm
Inderm
Zineryt
in plaats van azitromycine Handelsnaam
Zithromax
of doxycycline Handelsnaam
Vibramycin
Dagracycline
Dumoxin
Unidox
Vibra‑S
. Indien de symptomen aanhouden of terugkeren, wordt de behandeling gedurende langere tijd herhaald.

Mensen die geïnfecteerd zijn en geslachtsgemeenschap hebben vóór afronding van de behandeling, kunnen hun partners besmetten. Ook kunnen partners die geïnfecteerd zijn, de behandelde persoon opnieuw infecteren. Daarom worden de partners zo mogelijk gelijktijdig behandeld.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Andere seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's)

Volgende: Genitale wratten

Illustraties
Tabellen
Disclaimer