MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Genitale wratten

Genitale wratten (condylomata acuminata) zijn wratten in of rond de vagina, penis of endeldarm die worden veroorzaakt door seksueel overdraagbare papillomavirussen.

Genitale wratten komen vaak voor. Het aantal nieuwe gevallen in Nederland wordt geschat op 20-25.000 per jaar. Van de seksueel actieve jonge vrouwen is meer dan 20% geïnfecteerd met een van de virussen die deze wratten veroorzaken.

Genitale wratten worden door bepaalde typen papillomavirus veroorzaakt. Dit zijn andere soorten dan die de gewone wratten op andere delen van het lichaam veroorzaken. Diverse typen papillomavirus infecteren de geslachtsorganen, maar deze veroorzaken niet allemaal genitale wratten. Sommige typen veroorzaken licht verheven plaques op de baarmoederhals of de eikel, die soms alleen zichtbaar kunnen worden gemaakt door een verdunde azijnoplossing aan te brengen of ze te bekijken met een speciaal instrument, een ‘culposcoop' genoemd. Hoewel deze minder zichtbare plekken in het algemeen geen symptomen veroorzaken, verhogen sommige papillomavirussen echter wel het risico van baarmoederhalskanker en moeten daarom worden behandeld. (zie Kanker van de vrouwelijke geslachtsorganen: Baarmoederhalskanker)

Symptomen en diagnose

Genitale wratten komen meestal voor op warme, vochtige oppervlakken. Bij mannen verschijnen ze meestal op de penis, vooral onder de voorhuid (indien de penis niet besneden is). Bij vrouwen komen genitale wratten voor op de uitwendige geslachtsdelen, vaginawand, baarmoederhals en de huid rond het vaginale gebied. Genitale wratten kunnen in het gebied rond de anus en in de endeldarm ontstaan, vooral bij mensen die anaal geslachtsverkeer hebben. Veel mensen hebben geen symptomen van de wratten, maar sommigen voelen af en toe branderige pijn.

De wratten verschijnen gewoonlijk 1 tot 6 maanden na infectie. Ze beginnen als kleine, zachte, vochtige, roze of rode zwellingen. Ze groeien snel en verschijnen als ruwe, onregelmatige knobbeltjes, die op dunne steeltjes groeien. In hetzelfde gebied groeien vaak groepen wratten en door het ruwe oppervlak zien ze eruit als een kleine bloemkool. De wratten kunnen zeer snel groeien bij zwangere vrouwen en bij mensen met een verminderde afweer (bijvoorbeeld bij mensen met aids of mensen die geneesmiddelen gebruiken die het immuunsysteem onderdrukken).

De diagnose ‘genitale wratten' kan gewoonlijk worden gesteld op grond van het klinisch beeld. Hardnekkige wratten en wratten die er ongebruikelijk uitzien, kunnen operatief worden verwijderd en kunnen microscopisch worden onderzocht om er zeker van te zijn dat ze niet kwaadaardig zijn. Vrouwen met wratten op de baarmoederhals moeten regelmatig een uitstrijkje laten maken om de vroege stadia van kanker op te sporen.

Behandeling

Bij veel mensen krijgt het afweersysteem uiteindelijk het papillomavirus onder controle. In de helft van de gevallen is de infectie na 8 maanden verdwenen. Minder dan 10% van de mensen is langer dan 2 jaar geïnfecteerd.

Er is niet één behandeling die geheel voldoet en sommige behandelingen zijn onaangenaam en laten littekens achter. Uitwendige genitale wratten kunnen worden verwijderd door laser, cryotherapie (bevriezen) of chirurgie onder plaatselijke verdoving. Podofyllotoxine Handelsnaam
Condyline
Wartec
, imiquimod Handelsnaam
Aldara
of trichloorazijnzuur kunnen direct op de wratten worden toegepast, wat meerdere keren wordt herhaald. De wratten kunnen terugkeren na schijnbaar succesvolle behandeling.

Wratten in de plasbuis kunnen operatief worden verwijderd met behulp van een endoscopie (een procedure waarbij een flexibele buis met chirurgische hulpmiddelen wordt gebruikt). Soms wordt deze ingreep gevolgd door lokale behandeling met een cytostaticum, zoals 5- fluorouracil Handelsnaam
Efudix
Fluracedyl
. Ook injecties met interferon-alfa in de wrat zijn effectief, maar moeten enkele keren per week gedurende meerdere weken worden toegediend en zijn zeer kostbaar.

Bij mannen kan besnijdenis helpen om telkens terugkerende infecties met het wrattenvirus te voorkomen. Alle partners dienen te worden onderzocht op wratten en andere soa's en zo nodig behandeld.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Chlamydia-urethritis en ‑cervicitis

Volgende: Gonorroe

Illustraties
Tabellen
Disclaimer