MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ
In dit onderwerp
Structuur en functie
Naar boven

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Structuur en functie

De huid bestaat uit drie lagen: opperhuid, lederhuid en een vetlaag (ook wel de ‘subcutane laag' genoemd). Elke huidlaag heeft een specifieke functie.

Opperhuid: de opperhuid (epidermis) is de dunne, sterke, bovenste huidlaag. Het buitenste gedeelte van de opperhuid (hoornlaag of stratum corneum) is waterdicht. Mits onbeschadigd, zorgt deze laag ervoor dat de meeste bacteriën, virussen en lichaamsvreemde stoffen niet in het lichaam kunnen binnendringen. De opperhuid beschermt ook de inwendige organen, spieren, zenuwen en bloedvaten tegen verwonding. De dode, platte cellen aan de buitenkant van de opperhuid bestaan uit een taai, vezelig eiwit (keratine) dat ook in haren en vingernagels wordt aangetroffen. Deze dode cellen aan de oppervlakte slijten weg en worden dan ook steeds weer van onderen af vervangen door nieuwe cellen. De aan de buitenkant gelegen keratinelaag van de opperhuid is dikker op huidoppervlakken die meer bescherming nodig hebben, zoals de handpalmen en voetzolen.

Onder in de opperhuid bevinden zich de melanocyten: dit zijn de cellen die melanine produceren, het donkere huidpigment. Melanine filtert ultraviolette straling uit zonlicht (zie Zonlicht en huidbeschadiging: Introductie) en geeft de huid zijn kleur.

De opperhuid bevat ook Langerhans-cellen, die deel uitmaken van het immuunsysteem van de huid. Deze cellen helpen bij het herkennen van lichaamsvreemde stoffen en spelen een rol bij het ontstaan van huidallergieën.

Lederhuid: de lederhuid (dermis) ligt onder de opperhuid en bestaat uit een dikke laag vezelig en elastisch weefsel (voornamelijk opgebouwd uit de eiwitten collageen en fibrilline) dat de huid flexibel en sterk maakt. De lederhuid bevat zenuwuiteinden, klieren, haarfollikels en bloedvaatjes.

De zenuwuiteinden nemen pijn, aanraking, druk en temperatuur waar. Op sommige plaatsen bevat de huid meer zenuwuiteinden dan op andere, bijvoorbeeld in de vingertoppen en tenen, waardoor deze gevoelig zijn voor aanraking.

De zweetklieren produceren zweet als reactie op warmte. Zweet bestaat uit water, zout en andere chemische stoffen. Het zweet op de huid verdampt en voorkomt zo mede oververhitting van het lichaam. Speciale zweetklieren in de oksels en schaamstreek (apocriene zweetklieren) scheiden een dik, olieachtig zweet af dat een kenmerkende lichaamsgeur produceert als het door huidbacteriën in deze gebieden wordt afgebroken. Talgklieren produceren huidsmeer (talg) dat de huid beschermt tegen indrogen en zacht houdt en een barrière vormt tegen lichaamsvreemde stoffen.

De bloedvaten van de lederhuid voorzien de huid van voedingsstoffen en dragen bij tot de regulatie van de lichaamstemperatuur. Door warmte zetten de bloedvaten uit (dilatatie), waardoor grote hoeveelheden bloed vlak onder het huidoppervlak circuleren, waar de overtollige warmte kan worden afgegeven. Door kou vernauwen de bloedvaten zich (constrictie), waardoor warmte in het lichaam wordt vastgehouden.

Het aantal zenuwen, zweetklieren, talgklieren, haarfollikels en bloedvaten loopt uiteen afhankelijk van de plaats op het lichaam. Zo bevinden zich boven op het hoofd veel haarfollikels, maar op de voetzolen geen.

Vetlaag: onder de lederhuid ligt een laag vet die het lichaam mede isoleert tegen warmte en kou. Deze laag heeft ook een beschermende functie en dient als opslaggebied voor energie. Het vet komt voor in levende cellen, ‘vetcellen' genaamd, die worden bijeengehouden door vezelig weefsel. De dikte van de vetlaag varieert van tienden van een millimeter op het ooglid tot enkele centimeters (of meer) op de buik en billen.

illustrative-material.figure-short 1

Een kijkje onder de huid

Een kijkje onder de huid

De huid bestaat uit drie lagen. Onder het huidoppervlak bevinden zich zenuwen, zenuwuiteinden, klieren, haarzakjes en bloedvaten.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: De gevolgen van ouder worden

Illustraties
Tabellen
Disclaimer