MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Flegmone

Flegmone is een infectie die zich in de huid en in de weefsels direct onder de huid verspreidt.

Flegmone kan door allerlei bacteriën worden veroorzaakt. Meestal gaat het om streptokokken. streptokokken verspreiden zich snel in de huid. Ook Stafylokokken kunnen, net als veel andere bacteriën, flegmone veroorzaken, vooral na een beet van een mens of dier of na het oplopen van een verwonding in water of vuil.

De bacteriën dringen meestal naar binnen via kleine openingen in de opperhuid die het gevolg zijn van schaafwonden, prikwondjes, brandwonden en huidaandoeningen als eczeem. (zie Jeuk en niet-infectieuze uitslag: Eczeem)

Vooral de delen van de huid die opzwellen door vocht (oedeem) zijn gevoelig. Een flegmone kan echter ook ontstaan in huid die geen zichtbare verwonding vertoont.

Symptomen en complicaties

Een flegmone komt het meest voor op de benen, maar kan overal optreden. De eerste symptomen zijn roodheid, pijn en gevoeligheid van een deel van de huid. Deze symptomen worden zowel door de bacteriën zelf veroorzaakt als door de pogingen van het lichaam om de infectie een halt toe te roepen. De geïnfecteerde huid wordt warm en zet enigszins op. Er kunnen ondiepe putjes ontstaan, waardoor de huid eruitziet als de schil van een sinaasappel. (Niet te verwarren met ‘sinaasappelhuid' (cellulite), die berust op een onregelmatige onderhuidse vetverdeling en alleen als een cosmetisch probleem wordt gezien.) Op de geïnfecteerde huid verschijnen vochtblazen, die klein (vesikels) of groot (bullae) kunnen zijn. Erysipelas is een bepaalde vorm van streptokokkenflegmone waarbij de huid helderrood en zichtbaar gezwollen is. De geïnfecteerde gebieden hebben soms licht verheven randen. De zwelling wordt veroorzaakt doordat de infectie de lymfevaten in de huid blokkeert en de bloedvaten vocht laat lekken.

Niet alle mensen met een flegmone voelen zich erg ziek, al hebben sommigen last van koorts, koude rillingen, een snelle hartslag, hoofdpijn, lage bloeddruk en verwardheid.

Naarmate de infectie zich uitbreidt, kunnen nabijgelegen lymfeklieren groter en gevoelig worden (lymfadenitis). Mogelijke complicaties zijn: lymphangitis (zie Aandoeningen van de lymfevaten: Acute lymfangitis), huidabcessen (zie Bacteriële huidinfecties: Folliculitis, furunkels en karbonkels) en verspreiding via het bloed (sepsis (zie Bacteriëmie, sepsis en septische shock: Introductie)).

Wanneer de flegmone herhaaldelijk op dezelfde plaats terugkeert, kunnen de lymfevaten worden beschadigd, met als gevolg een permanente zwelling van het weefsel. Dit kan vooral gebeuren bij een steeds recidiverende infectie, vooral op een been.

Diagnose en behandeling

De diagnose ‘flegmone' wordt meestal gesteld op grond van het klinisch beeld. Laboratoriumonderzoek ter identificatie van de bacteriën in bloed, pus of weefsel is meestal niet nodig, tenzij de patiënt ernstig ziek is. Soms moeten onderzoeken worden uitgevoerd om een flegmone te onderscheiden van een trombosebeen als gevolg van een bloedstolsel in de diepe beenaders (diepveneuze trombose (zie Aandoeningen van aders: Diepveneuze trombose)) omdat deze stoornissen uiterlijk op elkaar lijken.

Onmiddellijke behandeling met antibiotica kan voorkomen dat de infectie zich snel uitbreidt en het bloed en de organen bereikt. Daarvoor worden antibiotica gebruikt die doeltreffend werken tegen zowel streptokokken als Stafylokokken. Bij een licht geval van flegmone kunnen orale antibiotica worden gebruikt, maar patiënten bij wie de infectie zich snel uitbreidt en die hoge koorts of andere tekenen van een ernstige infectie krijgen, krijgen vaak intraveneuze antibiotica. Ook wordt het aangetaste deel van het lichaam geïmmobiliseerd en hoog gelegd om de zwelling te verminderen. Koele, natte verbanden op de geïnfecteerde huid kunnen het ongemak verlichten.

De symptomen van een flegmone verdwijnen meestal een paar dagen na aanvang van het antibioticagebruik. De symptomen verergeren echter vaak voordat ze verminderen, waarschijnlijk doordat er bij het afsterven van de bacteriën stoffen vrijkomen die het weefsel beschadigen. Het lichaam blijft dan een reactie vertonen, hoewel de bacteriën dood zijn. De antibiotica moeten minimaal 10 dagen worden gebruikt, ook al verdwijnen de symptomen eerder.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Erythrasma

Volgende: Folliculitis, furunkels en karbonkels

Illustraties
Tabellen
Disclaimer