MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Basocellulair carcinoom

Basocellulair carcinoom is een vorm van kanker die in de cellen van de opperhuid ontstaat.

Basale cellen worden in de onderste laag van de opperhuid aangetroffen. Hoewel basocellulair carcinoom mogelijk niet in de basale cellen ontstaat, wordt de ziekte wel zo genoemd omdat de kankercellen op basale cellen lijken. Basocellulair carcinoom is de meest voorkomende vorm van kanker bij mensen, ook in Nederland. Basocellulair carcinoom ontstaat meestal op huidoppervlakken die veel zijn blootgesteld aan zonlicht, vaak op het hoofd of in de nek. De tumoren zijn aanvankelijk meestal kleine, glanzende, stevige, verheven uitgroeisels (papels) die zeer langzaam groter worden, soms zo langzaam dat ze niet als nieuwe uitgroeisels worden opgemerkt.

Basocellulaire carcinomen kunnen grote uiterlijke verschillen tonen. Sommige zijn verheven bultjes die in het midden kapotgaan en een korstje vormen. Sommige zijn platte, bleke of rode plekjes die er een beetje uitzien als littekens. De huid aan de rand van de tumor is soms verdikt en parelwit. De tumor kan afwisselend bloeden, een korstje vormen en genezen, waardoor de patiënt ten onrechte denkt dat het een zweertje is in plaats van een tumor.

Basocellulaire carcinomen zaaien zelden uit (metastaseren) naar andere delen van het lichaam. Ze dringen wel omliggende weefsels binnen en vernietigen deze. Een basocellulair carcinoom dicht bij het oog, de neus of het bot kan daardoor ernstige gevolgen hebben. Bij de meeste mensen groeien de tumoren echter alleen maar langzaam de huid in.

Diagnose, behandeling en preventie

Een basocellulair carcinoom is vaak eenvoudig te herkennen, maar er wordt standaard altijd een biopsie uitgevoerd om de diagnose te bevestigen.

De tumor wordt onder plaatselijke verdoving weggesneden en het verwijderde preparaat wordt microscopisch onderzocht om te zien of al het tumorweefsel is weggenomen. Soms wordt Mohs-chirurgie toegepast bij basocellulaire carcinomen die terugkomen of die zich op moeilijk behandelbare plaatsen voordoen, zoals rond de neus en ogen. Daarbij wordt weefsel laag voor laag verwijderd en onder een microscoop onderzocht. Bestraling en bevriezing worden minder vaak toegepast.

Behandeling heeft bijna altijd resultaat. Basocellulair carcinoom heeft zelden een fatale afloop. Bij bijna 25% van de patiënten die met succes zijn behandeld, ontstaat echter binnen 5 jaar elders opnieuw een basocellulair carcinoom. Iedereen met een basocellulair carcinoom dient zijn huid dus elk jaar te laten onderzoeken.

Doordat basocellulair carcinoom vaak wordt veroorzaakt door jarenlange blootstelling aan zonlicht, kan deze vorm van kanker mede worden voorkomen door felle zon te vermijden of beschermende kleding te dragen en een zonnebrandmiddel te gebruiken. Bovendien dient elke huidverandering die langer dan een paar weken aanhoudt door een arts te worden onderzocht.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Kaposi-sarcoom

Illustraties
Tabellen
Disclaimer