MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Stembandverlamming

Stembandverlamming is het onvermogen om de spieren te bewegen die de stembanden besturen.

Stembandverlamming kan een of beide stembanden aantasten. De verlamming kan het gevolg zijn van hersenaandoeningen als een hersentumor of een cerebrovasculair accident (CVA), een demyeliniserende ziekte (zie Multipele sclerose en verwante aandoeningen: Introductie) of beschadiging van de zenuwen naar het strottenhoofd. Een zenuwbeschadiging kan worden veroorzaakt door een tumor van de schildklier, een zwelling van de lymfeklieren in de hals of de borstholte, verwonding, een virusinfectie van de zenuwen of door neurotoxinen (stoffen die zenuwweefsel vergiftigen of vernietigen) als lood of de gifstoffen (toxinen) die bij difterie worden gevormd.

Symptomen en diagnose

Stembandverlamming kan de spraak, de ademhaling en het slikvermogen aantasten. Door de verlamming kunnen er bij het inademen voedsel en vloeistoffen in de luchtpijp (trachea) en longen terechtkomen. Wanneer één stemband verlamd is, klinkt de stem hees. Dit gaat gepaard met een hoorbaar gebruik van ‘valse lucht' bij het spreken. De luchtweg is doorgaans niet geblokkeerd omdat de functionerende stemband aan de andere kant voldoende opengaat. Wanneer beide stembanden verlamd zijn, is de stem zwakker, maar klinkt verder normaal. De ruimte tussen de verlamde stembanden is echter zeer klein, waardoor de luchtweg te nauw is. Zelfs matige lichamelijke inspanning bemoeilijkt de ademhaling en veroorzaakt bij elke ademhaling een hees, piepend geluid.

De arts probeert de oorzaak van de verlamming op te sporen. Het strottenhoofd, de bronchiën of de slokdarm kunnen worden onderzocht met een dun, buigzaam kijkinstrument. Ook kan een MRI- of CT-scan (computertomogram) van hoofd, hals, borst en schildklier nodig zijn of röntgenfoto's van de slokdarm.

Behandeling

Het eerste doel van de behandeling is voorkomen dat de verlamde stemband de luchtweg afsluit. Als slechts één zijde is verlamd, kan een zogeheten ‘thyroplastiek' worden uitgevoerd waarbij de verlamde stemband in een optimale positie wordt geplaatst om een normalere spraak mogelijk te maken. Bij tweezijdige verlamming is het nodig om de luchtweg voldoende open te houden. Een tracheotomie (operatieve ingreep waarbij via de hals een opening in de luchtpijp wordt gemaakt) kan dan noodzakelijk zijn. Deze opening kan blijvend of tijdelijk zijn. Bij een andere ingreep, een arytenoïdectomie, worden de stembanden blijvend van elkaar gescheiden, waardoor de luchtweg wijder wordt. Deze ingreep verslechtert echter de stemkwaliteit.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Stembandknobbeltjes en -poliepen

Volgende: Tonsillaire cellulitis (flegmone) en peritonsillair abces

Illustraties
Tabellen
Disclaimer